Τοποθέτηση του Βουλευτή Μιχάλη Γιακουμή στη σημερινή Ολομέλεια για τις Προτάσεις Νόμου Περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών και Περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας
Κυρία Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Σήμερα συζητούμε στην Ολομέλεια ένα πακέτο τριών προτάσεων νόμου που υπηρετούν έναν κοινό στόχο:
να ανοίξουμε διάδρομο γρήγορης και ασφαλούς αδειοδότησης για έργα τα οποία μειώνουν το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος, ενισχύουν την επάρκεια και στηρίζουν την πράσινη μετάβαση.
Μετά από τέσσερις συνεδρίες της Επιτροπής Ενέργειας —στις 24 Ιουνίου, 9 και 16 Σεπτεμβρίου, καθώς και στις 23 Σεπτεμβρίου του 2025— καταθέτουμε σήμερα ώριμες ρυθμίσεις. Ρυθμίσεις που κρατούν την ισορροπία ανάμεσα στην απλοποίηση και την ασφάλεια.
Τι αλλάζει με τις προτάσεις νόμου:
Πρώτον, για τα φωτοβολταϊκά συστήματα αυτοκατανάλωσης από μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
Τροποποιούμε τον περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμο, ώστε όπου απαιτείται άδεια οικοδομής για τέτοιες εγκαταστάσεις, αυτή να θεωρείται εκδοθείσα.
Η ρύθμιση ισχύει και για εγκατάσταση σε στέγη αλλά και στο έδαφος.
Ο Υπουργός Εσωτερικών αποκτά την εξουσία να καθορίζει με διάταγμα τους όρους εφαρμογής —όπως χωροθέτηση, αποστάσεις ή αντιπυρικές ζώνες— αλλά όχι να θέτει τεχνητά όρια στο μέγεθος του εξοπλισμού.
Σκοπός μας είναι να ξεμπλοκάρουμε χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ώστε να μειώσουν το ενεργειακό τους κόστος και να παράγουν καθαρή ενέργεια χωρίς να βουλιάζουν στη γραφειοκρατία.
Δεύτερον, ρυθμίζουμε την αποθήκευση ενέργειας και τη δημιουργία κέντρων δεδομένων σε συνδυασμό με αδειοδοτημένους σταθμούς ΑΠΕ.
Εκεί όπου έχουν ήδη ληφθεί όλες οι άδειες για το έργο ΑΠΕ, η άδεια οικοδομής για την αποθήκευση και/ή το κέντρο δεδομένων θεωρείται επίσης εκδοθείσα.
Και εδώ ο Υπουργός Εσωτερικών θα μπορεί με διάταγμα να επιβάλλει τους αναγκαίους όρους ασφαλείας και χωροθέτησης, χωρίς να επιβάλλει όρια εμβαδού.
Με αυτόν τον τρόπο τερματίζουμε τη σημερινή πρακτική των διπλών και τριπλών αιτήσεων που καθυστερούν την υλοποίηση έργων ακόμη και δύο χρόνια.
Τρίτον, αντίστοιχη ρύθμιση εισάγουμε και στον περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμο.
Και εδώ, για έργα αποθήκευσης και κέντρων δεδομένων σε συνδυασμό με αδειοδοτημένους σταθμούς ΑΠΕ, η πολεοδομική άδεια θεωρείται εκδοθείσα, με όρους που θα εκδίδονται μέσω διατάγματος, αλλά χωρίς καθορισμό μέγιστου εμβαδού.
Στην Επιτροπή ακούστηκαν πολλές και σημαντικές επισημάνσεις, τις οποίες ενσωματώσαμε:
Ασφάλεια και πυροπροστασία: οι όροι της Πυροσβεστικής και όλων των αρμόδιων υπηρεσιών θα ενσωματώνονται στα σχετικά διατάγματα. Το είχα τονίσει και κατά την εγγραφή των προτάσεων νόμου.
Σαφήνεια αρμοδιοτήτων: κάθε φορέας παραμένει στον ρόλο του, αλλά εμείς καταργούμε τις αχρείαστες επαναλήψεις.
Καμία «κρυφή» συρρίκνωση έργων μέσω τετραγωνικών: το εμβαδόν δεν θα γίνεται εμπόδιο.
Με απλά λόγια: λιγότερη γραφειοκρατία, περισσότερη ενέργεια στο δίκτυο, χαμηλότερο κόστος για τον πολίτη.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, επιτρέψτε μου τρία γενικότερα σχόλια για την ενέργεια στην Κύπρο:
Πρώτον. Χωρίς σχέδιο, δεν υπάρχει χαμηλό ρεύμα.
Για δεκαετίες δεν υπήρξε συνεκτικός σχεδιασμός για επάρκεια, ενεργειακό μείγμα και εφεδρείες.
Φυσικό αέριο που «έρχεται» κάθε χρόνο και ποτέ δεν φτάνει, Βασιλικό με διαδοχικά φιάσκα, ηλεκτρική διασύνδεση χωρίς ξεκάθαρο χρονοδιάγραμμα, μελέτες επί μελετών που πληρώνει ο φορολογούμενος.
Στο τέλος, τον λογαριασμό τον πληρώνει πάντα ο καταναλωτής.
Χρειαζόμαστε ενιαίο masterplan, δεσμευτικά ορόσημα και δημόσια λογοδοσία σε τριμηνιαία βάση.
Δεύτερον. Μπήκαμε τυπικά σε «νέα εποχή» ανοικτής αγοράς. Και λοιπόν;
Πότε θα φθηνύνει το ρεύμα; Πού είναι οι επενδύσεις στην αποθήκευση; Πού είναι οι πάροχοι με ανταγωνιστικά τιμολόγια; Πού είναι οι πραγματικοί μηχανισμοί εξισορρόπησης;
Αν δεν αρθούν τα διοικητικά εμπόδια, αν δεν εξαλειφθούν οι στρεβλώσεις στο δίκτυο και στο ρυθμιστικό πλαίσιο, η « Ανοιχτή Αγορά » θα μείνει μόνο τίτλος χωρίς περιεχόμενο.
Τρίτον. Η Βουλή κάνει τη δουλειά της· ας την κάνει και η εκτελεστική εξουσία.
Τέσσερα χρόνια εδώ βλέπω το ίδιο έργο: νομοθετικές πρωτοβουλίες από τη Βουλή για να σπάσει η γραφειοκρατία, και απέναντι τοίχος από τμήματα της Δημόσιας Υπηρεσίας.
Μια φορά θα ήθελα να δω πρόταση της κυβέρνησης που να απλοποιεί πραγματικά διαδικασίες για τον κόσμο. (Πάταξη Γραφειοκρατίας)
Δεν γίνεται η Βουλή να τρέχει και οι άλλοι να μένουν αμέτοχοι.
Σήμερα δείχνουμε ότι υπάρχει άλλος δρόμος: γρήγορες, στοχευμένες ρυθμίσεις με εγγυήσεις ασφάλειας.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Αυτές οι τρεις προτάσεις νόμου είναι μόνο η αρχή.
Επόμενα βήματά μας θα αφορούν:
τις ανανεώσεις αδειών από τη ΡΑΕΚ για έργα ΑΠΕ,
την υποχρεωτική αποθήκευση σε έργα πέραν του 1MW,
τις περικοπές ή αποκοπές έργων ΑΠΕ με βάση οικονομικά κριτήρια,
και την έκδοση όρων σύνδεσης από τον οικείο Διαχειριστή.
Θέλω να τονίσω κάτι που είναι ζήτημα αρχής: σε πολλές νομοθεσίες παραπέμπουμε σε διατάγματα της εκτελεστικής εξουσίας. Αυτό νοθεύει τη βούληση του Νομοθέτη. Δεν μπορούμε να έχουμε «μισούς» νόμους. Οφείλουμε να ανοίξουμε αυτό το θέμα ως Βουλή.
Κλείνοντας, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
οι προτάσεις μας δεν χαλαρώνουν την ασφάλεια· απλώς κόβουν την περιττή επανάληψη. Δεν υποκαθιστούν τον στρατηγικό σχεδιασμό· τον διευκολύνουν. Είναι ρεαλιστικά εργαλεία για να φέρουμε περισσότερες ΑΠΕ, περισσότερη αποθήκευση, περισσότερες ψηφιακές υποδομές. Αυτό σημαίνει λιγότερες περικοπές, περισσότερη επάρκεια, χαμηλότερους λογαριασμούς.
Σας καλώ, λοιπόν, να τις υπερψηφίσετε.
Για να πάψει το κράτος να είναι εμπόδιο και να γίνει επιτέλους επιταχυντής της ενεργειακής μετάβασης — προς όφελος των νοικοκυριών, των επιχειρήσεων και της οικονομίας.
Σας ευχαριστώ.