Φωτογραφίες: https://www.swisstransfer.com/dl/01a0cd3b-5724-71ff-bd1c-ce1c5e030656
Ομιλία Γενικού Γραμματέα ΑΚΕΛ, Στέφανου Στεφάνου
στην Ημερίδα ΑΚΕΛ για την τρίτη ηλικία
Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου 2026 και ώρα 09:30, Αίθουσα Εκδηλώσεων ΠΟΕΔ
Πρώτα από όλα επιτρέψετέ μου να σας ευχαριστήσω όλες και όλους που μας τιμάτε με την παρουσία σας σήμερα εδώ. Σήμερα το ΑΚΕΛ αρχίζει μια μεγάλη, παγκύπρια εκστρατεία με επίκεντρο τον κόσμο της τρίτης ηλικίας. Μια εκστρατεία για τα προβλήματα, τα αιτήματα, τις ανάγκες, τις έγνοιες των 180 χιλιάδων πολιτών της Κύπρου που έχουν περάσει το 65ο έτος της ηλικίας τους.
Η εκστρατεία μας θα είναι ένας πλατύς διάλογος για να ακούσουμε απόψεις, ιδέες και ανησυχίες. Έχει όμως ένα σαφές και ηχηρό μήνυμα που νομίζω ότι εκφράζει ολόκληρη την κυπριακή κοινωνία: Δεν νοείται σύγχρονο κράτος που να μην εγγυάται αξιοπρέπεια κι ευημερία για τους πολίτες άνω των 65 χρόνων, που να μην στηρίζει και να αγκαλιάζει τους ηλικιωμένους και τους συνταξιούχους. Είναι χρέος για ολόκληρη την κοινωνία μας, για τις νεότερες γενιές να διεκδικούν και να απαιτούν αξιοπρέπεια και ποιότητα ζωής για την τρίτη ηλικία. Γιατί είναι αυτή η γενιά που εργάστηκε για δεκαετίες -σε κάθε πεδίο και επίπεδο- για να έχει η Κύπρος την ανάπτυξη και το βιοτικό επίπεδο που απολάμβανε επί δεκαετίες. Και είναι αυτή η γενιά που ξαναέστησε τη χώρα -την οικονομία και την κοινωνία- μετά τον όλεθρο του 1974. Είναι -ταυτόχρονα- αναγκαιότητα και συμφέρον και για τις νεότερες γενιές να διασφαλίσουν ότι όταν και οι ίδιοι θα βγουν στη σύνταξη και θα μπαίνουν στην τρίτη ηλικία – και μιλώντας με βάση την προσωπική μου ηλικία, πιστέψετέ με αυτή έρχεται πολύ πιο γρήγορα απ’ ό,τι φανταζόμαστε- ότι θα υπάρχει ένα ισχυρό κοινωνικό κράτος, με υποδομές, υπηρεσίες, παροχές και πολιτικές, που να διασφαλίζει χρόνια αξιοπρέπειας, υγείας και ασφάλειας.
Ποια είναι όμως σήμερα η πραγματικότητα στη χώρα μας;
- Ένας στους τρεις ηλικιωμένους είναι εκτεθειμένος στον κίνδυνο φτώχειας, ποσοστό που είναι διπλάσιο από το αντίστοιχο μέσο όρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό το γεγονός είναι ντροπιαστικό για μια χώρα που παινεύεται για τους ρυθμούς ανάπτυξης της οικονομίας της.
- Ένας στους πέντε ανθρώπους άνω των 65 ετών βρίσκονται στην ενεργειακή φτώχεια. Δηλαδή, στην Κύπρο του 21ου αιώνα χιλιάδες γονείς, παππούδες και γιαγιάδες μας δεν μπορούν να θερμάνουν το σπίτι τους τον χειμώνα και δεν μπορούν να έχουν κλιματισμό μέσα στο καλοκαίρι της Κύπρου.
- Η Κύπρος δαπανά για τη μακροχρόνια φροντίδα μόλις 0,2% του ΑΕΠ, δηλαδή ούτε το 1/8 του μέσου όρου στην υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό δεν είναι απογοητευτικό για τη σύγχρονη Κύπρο;
- Έχοντας υπόψη αυτά τα δεδομένα, δικαιούμαστε να διερωτόμαστε: αλήθεια, πόσες από τις δεκάδες δράσεις που εξαγγέλθηκαν με την Εθνική Στρατηγική και το Σχέδιο Δράσης για την Ενεργό Γήρανση, εφαρμόζονται τελικά;
Είναι πολλά τα ερωτήματα που θέτει ο κόσμος της τρίτης ηλικίας. Και τα περισσότερα είναι αμείλικτα για την κυβέρνηση και το κράτος, για την Πολιτεία συνολικά. Το ΑΚΕΛ όμως είναι και σήμερα εδώ γιατί μαζί με την κριτική, επιλέγουμε να καταθέτουμε διεκδικήσεις και προτάσεις, ιδέες και όραμα για την κοινωνία.
Πρώτα από όλα, δεδομένης και της τρέχουσας συζήτησης για το συνταξιοδοτικό, θέλω κι από αυτό το βήμα να εκφράσω την καθαρή και σθεναρή στήριξη του ΑΚΕΛ στις διεκδικήσεις του συνδικαλιστικού κινήματος και του κινήματος των συνταξιούχων. Θέλουμε μια προοδευτική μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού που θα πάρει την κυπριακή κοινωνία ένα βήμα μπροστά. Που θα απαντήσει στα πιεστικά προβλήματα των συνταξιούχων μας, δεδομένου ότι η Κύπρος έχει το υψηλότερο ποσοστό πανευρωπαϊκά στους συνταξιούχους που αναγκάζονται να δουλεύουν μετά τη σύνταξη, επειδή δεν τους αρκεί η σύνταξη να ζήσουν. Συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση λοιπόν, για εμάς, σημαίνει συγκεκριμένα πράγματα:
1. Σημαίνει ότι πρέπει να ξεκαθαριστεί ότι είναι εκτός συζήτησης είτε η αύξηση ασφαλιστικών εισφορών, είτε η αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης, είτε η συρρίκνωση δικαιωμάτων για τους μελλοντικούς συνταξιούχους. Αυτό το διαμηνύουμε προς κάθε κατεύθυνση: δεν μπορεί να φορτωθεί στις επόμενες γενιές το κόστος των όποιων αυξήσεων δοθούν σήμερα.
2. Σημαίνει αξιοπρεπές και επαρκές εισόδημα για κάθε συνταξιούχο. Και όταν όλοι διακηρύσσουν ότι δεν πρέπει κανένας συνταξιούχος να είναι στη φτώχεια, τότε πρέπει και η κυβέρνηση να το εννοεί και να θέσει το όριο της φτώχειας εκεί που είναι στην πραγματικότητα, όπως το προσδιορίζει άλλωστε η Στατιστική Υπηρεσία του κράτους: στα 1103 ευρώ (για 12 συντάξεις). Αλλιώς, θα πρόκειται για τεχνάσματα και αλχημείες και πάλι χιλιάδες συνταξιούχοι θα μείνουν στην πραγματική φτώχεια.
3. Πρέπει να δοθούν δίκαιες λύσεις για τις δύο μεγάλες αδικίες: για το πέναλτι του 12% και για τη σύνταξη χηρείας για τους άντρες των οποίων η σύζυγος απεβίωσε πριν το 2018. Τι είδους μεταρρύθμιση θα γίνει αν δεν δοθεί λύση σε αυτές τις δύο στρεβλώσεις που πλήττουν χιλιάδες συνταξιούχους;
4. Η κυβέρνηση πρέπει να ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται να μειώσει το συνολικό ποσό που συνεισφέρει σήμερα για τους συνταξιούχους, το οποίο ανέρχεται στα 180 εκατομμύρια ευρώ. Η μεταρρύθμιση δεν γίνεται για να γλιτώσει χρήματα ο κρατικός προϋπολογισμός, αλλά για να ενισχυθεί η στήριξη στους συνταξιούχους. Και τα δεδομένα επιτάσσουν να συνεχιστεί και να αυξηθεί η κρατική ενίσχυση των χαμηλοσυνταξιούχων.
5. Απαιτείται συμφωνία σε ένα οδικό χάρτη για να επεκταθούν τα Ταμεία Προνοίας και να καλύψουν όλους τους εργαζόμενους της χώρας και όχι μόνο το 27% που ισχύει σήμερα στην Κύπρο. Γιατί να μην προχωρήσει και η Κύπρος σε αυτό που πέτυχαν ευρωπαϊκές χώρες όπως η Ολλανδία, η Σουηδία, η Φινλανδία, η Δανία που έχουν σχεδόν καθολική κάλυψη με Ταμεία Προνοίας ή αντίστοιχα συμπληρωματικά σχέδια -πρωτίστως μέσα από συλλογικές συμβάσεις- με σημαντικά οφέλη τόσο για τους εργαζόμενους όσο και για τις οικονομίες των χωρών τους.
6. Συνδεδεμένη με όλα αυτά είναι η ανάγκη να ρυθμιστεί το κρατικό χρέος προς το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, με τερματισμό του δανεισμού και με σχέδιο αποπληρωμής του χρέους ώστε με τη δημιουργία πραγματικού αποθεματικού και με μια συνετή επενδυτική πολιτική να μπορεί το Ταμείο να έχει επιπρόσθετα έσοδα με στόχο να διασφαλίζονται και να βελτιώνονται οι παροχές του.
Το ΑΚΕΛ θέλει να διαμηνύσει προς την κυβέρνηση και ειδικότερα προς τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη: οι συνταξιούχοι απαιτούν, αξίζουν και χρειάζονται πραγματική στήριξη, όχι λόγια και όχι υποσχέσεις που μένουν αιωρούμενες.
Το άλλο κεφαλαιώδες ζήτημα είναι το σύστημα μακροχρόνια φροντίδας. Δηλαδή, δομές, υπηρεσίες και προγράμματα κατ’ οίκον φροντίδας, κοινοτικής φροντίδας και ιδρυματικής φροντίδας. Η Κύπρος χρειάζεται επειγόντως ένα ολοκληρωμένο δημόσιο και ποιοτικό σύστημα μακροχρόνιας φροντίδας για τους ηλικιωμένους μας. Δεν είναι τυχαίο που πρόσφατη έκθεση της Κομισιόν για την Κύπρο[1] καταγράφει ρητά ότι «παρότι οι ανάγκες είναι πολύ υψηλές, η Κύπρος καταγράφει ένα από τα χαμηλότερα επίπεδα δημόσιων δαπανών στην ΕΕ» και ότι ενώ η Κύπρος έχει λάβει σύσταση για το θέμα, η υλοποίηση είναι αργή και οι προσπάθειες παρέμειναν στα σχέδια και τα χαρτιά. Αυτά βέβαια τα γνωρίζουν στο πετσί τους χιλιάδες συνταξιούχοι μας και οι οικογένειές τους που ψάχνουν και δεν βρίσκουν λύσεις. Τα 2/3 των στεγών ηλικιωμένων είναι ιδιωτικές με το κόστος στις πλείστες να είναι απαγορευτικό για πολλούς συνταξιούχους και τις οικογένειές τους. Οι κρατικές στέγες ηλικιωμένων αφέθηκαν να φθίνουν. Τα κοινοτικά κέντρα για ηλικιωμένους είναι λιγοστά. Οι καταρτισμένοι φροντιστές και φροντίστριες είναι δυσεύρετοι. Τα κριτήρια για το επίδομα της κατ’ οίκον φροντίδας αποκλείουν πολλούς συνταξιούχους.
Αυτά που προτείνει και διεκδικεί το ΑΚΕΛ είναι συγκεκριμένα και υλοποιήσιμα:
1. Γενναία αύξηση της κρατικής δαπάνης για τη μακροχρόνια φροντίδα, ώστε να προσεγγίσει τουλάχιστον τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό μέσο όρο. Αυτό αποτελεί πολιτική επιλογή που οφείλει να κάνει η κυβέρνηση, αν συνειδητοποιεί την κατάσταση, τις ανάγκες και τις δημογραφικές τάσεις.
2. Αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση για δημιουργία νέων στεγών ηλικιωμένων και νέων κέντρων φροντίδας και απασχόλησης ηλικιωμένων τόσο στα αστικά κέντρα, όσο και στην ύπαιθρο. Η μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης έδωσε αυξημένες αρμοδιότητες στους Δήμους και τις Κοινότητες να αναπτύξουν κοινωνική πολιτική, πρέπει όμως να δοθούν και οι πόροι για να μπορούν να το κάνουν. Οι τοπικές κοινωνίες το χρειάζονται, οι τοπικές αρχές το θέλουν, πρέπει και το κεντρικό κράτος να ανταποκριθεί. Αντίστοιχη αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης απαιτείται και προς τα ΣΚΕ που στην ουσία κάνουν την δουλειά που έπρεπε να κάνει το κράτος.
3. Η κατ’ οίκον φροντίδα είναι ο κατ’ εξοχήν τρόπος για να μείνει ο ηλικιωμένος στο δικό περιβάλλον και να διατηρήσει κατά το δυνατόν την αυτονομία του. Ωστόσο, το ποσοστό των πολιτών της Κύπρου που έχουν κατ’ οίκον φροντίδα είναι αρκετά πιο κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και σίγουρα πολύ πιο κάτω από τις ανάγκες και τη ζήτηση. Μάλιστα, τα πράγματα είναι ακόμα πιο δύσκολα για την ύπαιθρο και την περιφέρεια. Στην πράξη, το μεγαλύτερο μέρος της κατ’ οίκον φροντίδας στηρίζεται στην οικογένεια και, κυρίως, στις μετανάστριες οικιακές εργαζόμενες και πολύ λιγότερο σε ένα επαγγελματικό σύστημα που να ελέγχεται για να διασφαλίζεται η ποιότητα. Για αυτό, απαιτείται αύξηση του ποσού επιχορήγησης αλλά και διεύρυνση των κριτηρίων για το επίδομα κατ’ οίκον φροντίδας.
Ταυτόχρονα, πρέπει να σκεφτούμε ολοκληρωμένα και μακροπρόθεσμα: πρέπει να προσανατολιστούμε στη δημιουργία ενός δημόσιου δικτύου κατ’ οίκον φροντίδας, με επαγγελματικό και καταρτισμένο προσωπικό που να απευθύνεται στην πλειοψηφία των ηλικιωμένων που έχουν ανάγκη για υποστήριξη στην καθημερινότητά τους, την πρακτική λειτουργικότητα, την ατομική υγιεινή και όλα όσα εξατομικευμένα χρειάζονται για την αξιοπρεπή διαβίωση. Προς αυτή την κατεύθυνση απαιτείται να επενδύσουμε ποιοτικά και ποσοτικά στο ανθρώπινο δυναμικό, αφού έχουμε μεγάλη έλλειψη σε εργαζόμενους στη μακροχρόνια φροντίδα: στην Κύπρο έχουμε μόλις 0,8 εργαζόμενους ανά 100 ηλικιωμένους, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στην ΕΕ είναι τετραπλάσιο. Διασφαλίζοντας αξιοπρεπείς όρους εργασίας για τους φροντιστές, μέσα από συλλογικές συμβάσεις εργασίας, αφ’ ενός κατοχυρώνουμε τα εργασιακά τους δικαιώματα, αφ’ ετέρου εγγυόμαστε ότι ως χώρα θα έχουμε επαρκές και ποιοτικό προσωπικό φροντίδας για να ανταποκριθούμε στις ανάγκες της κοινωνίας, τις σημερινές και τις αυριανές.
4. Παράλληλα, το Σχέδιο Επιδότησης Διαμονής και Φροντίδας Ηλικιωμένων σε Στέγες πρέπει να ενισχυθεί και διευρυνθεί ουσιαστικά, δεδομένου του κόστους στον ιδιωτικό τομέα, που μπορεί να φτάνει και τις μερικές χιλιάδες ευρώ μηνιαίως για τη φιλοξενία ενός ηλικιωμένου. Tαυτόχρονα, η νομοθεσία για τις Στέγες Ηλικιωμένων πρέπει να εκσυγχρονιστεί. Εδώ και 10 χρόνια συζητείται η ανάγκη εκσυγχρονισμού της νομοθεσίας και νομοσχέδιο ακόμα δεν είδαμε. Για αυτό, με πρωτοβουλία του ΑΚΕΛ το θέμα θα συζητηθεί εκ νέου στην Επιτροπή Εργασίας της Βουλής τις αμέσως επόμενες μέρες.
Η τρίτη μεγάλη ενότητα των προτάσεών μας για την Τρίτη Ηλικία κινείται γύρω από όλα όσα έχουν να κάνουν με την υγεία και την ενεργό γήρανση, τη συμμετοχή στην κοινωνική και οικονομική ζωή, τη συναισθηματική στήριξη και την αντιμετώπιση της μοναξιάς, το χάσμα στις ψηφιακές δεξιότητες που αποκόπτει από την υπόλοιπη κοινωνία, αλλά και τα φαινόμενα ηλικιακού ρατσισμού σε κρατικές νομοθεσίες, διοικητικές πρακτικές και κοινωνικές αντιλήψεις.
Κορυφαίο ζήτημα είναι η αντιμετώπιση της άνοιας που όχι τυχαία χαρακτηρίστηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ως «μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις δημόσιας υγείας του 21ου αιώνα». Σήμερα, πάνω από 16 χιλιάδες συμπολίτες μας στην Κύπρο ζουν με την άνοια και μόνο οι οικογένειές τους γνωρίζουν πόσο δύσκολο είναι -συναισθηματικά αλλά και λειτουργικά και οικονομικά- η απώλεια της μνήμης, της αντίληψης, της επικοινωνίας, και των κοινωνικών δεξιοτήτων ενός ανθρώπου. Τα άτομα με άνοια μπορεί να φτάσουν να μην θυμούνται ποια είναι τα παιδιά τους και τα εγγόνια τους. Το 2012 εκπονήθηκε «Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Αντιμετώπιση της Άνοιας» το οποίο, αναγνωρίζοντας τις ελλείψεις της χώρας, έθεσε μια σειρά από δράσεις για τη φροντίδα, τις θεραπείες, τα εξειδικευμένα κέντρα, τα φάρμακα για την άνοια. Σήμερα, πρέπει να γίνει αξιολόγηση πόσες από όλες αυτές υλοποιήθηκαν στην πράξη όλα αυτά τα χρόνια και να καθοριστούν τα επόμενα βήματα. Το ΑΚΕΛ θα πάρει την πρωτοβουλία για μια ενδελεχή συζήτηση στη Βουλή για το Σχέδιο Δράσης για την Αντιμετώπιση της Άνοιας ώστε να δούμε πώς προχωρούμε.
Στα ζητήματα υγείας βέβαια, πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι οι ηλικιωμένοι είναι μια από τις κοινωνικές ομάδες που πλήττονται πρώτοι από την κατάσταση στον τομέα υγείας και ιδιαίτερα από την απαξίωση και υποστελέχωση των δημόσιων νοσηλευτηρίων και την υπόσκαψη του ΓεΣΥ. Για αυτό το ΑΚΕΛ θα συνεχίσει τη μάχη που δίνει για αυτά απέναντι στα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα και την αδράνεια της κυβέρνησης. Ταυτόχρονα, είναι επιτακτική η ανάγκη αφ’ ενός για ενδονοσοκομειακή γηριατρική και αφ’ ετέρου για ίδρυση και ένταξη περισσότερων Κέντρων Αποκατάστασης στο ΓεΣΥ. Εξίσου επιτακτικά είναι και άλλα βήματα πιο άμεσα: η κάλυψη από το ΓεΣΥ των μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων, η αύξηση της χορηγίας για τα ακουστικά βαρηκοΐας, η δωρεάν παροχή προληπτικού ελέγχου για σοβαρές ασθένειες χωρίς τον ηλικιακό περιορισμό των 74 ετών.
Η αξιοπρέπεια στη ζωή για την Τρίτη Ηλικία περιλαμβάνει βέβαια πολλές άλλες πτυχές και ζητήματα που είμαι βέβαιος θα αναδειχθούν στις σημερινές συζητήσεις καθώς και σε όλη την εκστρατεία. Για παράδειγμα, οι τράπεζες και οι ασφαλιστικές εταιρίες δεν πρέπει να αφήνονται να εισάγουν πρακτικές και ρυθμίσεις που να οδηγούν σε έμμεσες διακρίσεις, αποκλεισμούς και επιβαρύνσεις για τους ηλικιωμένους. Ως προς το ψηφιακό χάσμα ανάμεσα στις γενιές, εμείς λέμε ότι η τεχνολογία μπορεί να διευκολύνει τη ζωή μας, αλλά δεν μπορεί να μετατρέπεται σε εμπόδιο για τις ευάλωτες ομάδες. Για αυτό πρέπει να διασφαλιστεί ως αρχή ότι καμία υπηρεσία δεν μπορεί να καταργεί πλήρως τη δυνατότητα διά ζώσης ή τηλεφωνικής εξυπηρέτησης. Και αυτό μπορεί και πρέπει να γίνεται παράλληλα με δωρεάν και διαρκή προγράμματα ψηφιακής εκπαίδευσης για πολίτες της τρίτης ηλικίας. Επίσης αντιμετώπιση χρειάζεται και το ζήτημα της κακοποίησης ηλικιωμένων με σωματική και ψυχολογική βία, παραμέληση ή οικονομική εκμετάλλευση δεδομένου ότι τέτοια κακοποίηση υφίσταται ένας στους έξι ηλικιωμένους στον κόσμο. Αναμένουμε ως προς αυτό ότι όσα περιλαμβάνονται στο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ενεργό Γήρανση θα γίνουν πράξη. Σημειώνω επίσης ότι με Πρόταση Νόμου του ΑΚΕΛ και της Αλεξάνδρας Ατταλίδου ποινικοποιήθηκε πέρσι η ρητορική μίσους με βάση την ηλικία, μια εξέλιξη που στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα -συμβολικό και ουσιαστικό- ενάντια στον ρατσισμό και την απαξίωση των ανθρώπων της τρίτης ηλικίας.
Η αύξηση του προσδόκιμου ζωής του σύγχρονου ανθρώπου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα δείγματα της επιστημονικής και ιατρικής προόδου της ανθρωπότητας, μια από τις σημαντικότερες κατακτήσεις των σύγχρονων κοινωνιών. Αυτή η πραγματικότητα -το ότι δηλαδή οι άνθρωποι ζουν περισσότερο, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως δημοσιονομικό και διοικητικό βάρος. Δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως απειλή για τα συστήματα Υγείας και Πρόνοιας, όπως συχνά ακούμε από επίσημα χείλη. Αντίθετα, πρέπει να αποτελεί μια ευκαιρία στον σύγχρονο άνθρωπο να ζει περισσότερα χρόνια στην τρίτη ηλικία, να απολαμβάνει χρόνια ξεκούρασης και απόλαυσης με τα παιδιά και τα εγγόνια του -ακόμα και με τα δισέγγονά του-, να ζει με αξιοπρέπεια, δικαιώματα και αυτονομία, με οικονομική ασφάλεια, φροντίδα και υγεία, να είναι ενταγμένος κι ενεργός στην κοινωνία. Το γεγονός ότι δεν είναι αυτή η πραγματικότητα δεν είναι ευθύνη των ατόμων της τρίτης ηλικίας, δεν είναι ζήτημα δημογραφικό. Είναι κατ’ εξοχήν ζήτημα πολιτικό, ζήτημα πολιτικών, ζήτημα συστήματος και φιλοσοφίας.
Για αυτό είναι εδώ το ΑΚΕΛ. Για να συνεχίσουμε να πιέζουμε, για να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε, για να συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε να αλλάξουν οι πολιτικές και οι αρνητικές συντηρητικές αντιλήψεις. Θα συνεχίσουμε την προσπάθεια για ένα διαφορετικό όραμα για το κοινωνικό κράτος που χρειάζεται ο τόπος προκειμένου να αγκαλιάζει πραγματικά τον κόσμο της τρίτης ηλικίας. Για να έχει αξιοπρέπεια στη ζωή και σύγχρονα δικαιώματα κάθε γενιά και κάθε ηλικία.