2027 sonrası Ortak Tarım Politikasını (OTP) ilgilendiren konular, Avrupa tarım sektörünü jeopolitik ve ekonomik baskılar altında şekillendiren koşullar, ayrıca gıda güvenliği ve doğal risklerin yönetimine ilişkin sorunlar, pazartesi günü Lüksemburg’da düzenlenen Tarım ve Balıkçılık Konseyi (AGRIFISH) toplantısında ele alındı.
Toplantının sona ermesinin ardından düzenlenen basın toplantısında konuşan Tarım, Kırsal Kalkınma ve Çevre Bakanı Dr. Maria Panayiotou, Avrupalı çiftçilerin, akaryakıt, ulaşım ve lojistik maliyetlerinin yanı sıra genel üretim maliyetlerini etkileyen Orta Doğu’daki jeopolitik istikrarsızlık nedeniyle giderek artan bir baskıyla karşı karşıya olduklarına dikkat çekti.
Piyasa kesintileri ve yükselen enerji maliyetlerinin tarım sektöründeki kâr marjlarını daralttığını, bunun da gıda güvenliği, tüketiciler ve tek pazarın istikrarı açısından olası sonuçlar doğurduğunu belirtti.
Dr. Panayiotou, Konsey toplantısındaki istişarenin kırsal toplulukların dayanıklılığının güçlendirilmesi ve gıda güvenliğinin korunması ihtiyacına odaklandığını, özellikle 2027 sonrası OTP’nin tasarımı, piyasa baskıları ve büyüyen orman yangını riskine atıfta bulunulduğunu ifade etti.
Gelecekteki OTP’ye ilişkin Bakan, kilit hedefin gıda güvenliğini, çiftçi gelirlerini ve kırsal alanların sürdürülebilirliğini desteklemeye devam etmek olduğunu söyledi. Hakkaniyet, etkinlik ve uzun vadeli sürdürülebilirlik arasında doğru dengeyi kurmak için hedefe yönelik gelir desteğine ihtiyaç duyulduğuna dair ortak bir anlayış olduğunu vurguladı.
Bu bağlamda Bakan, birçok delegasyonun, gerileyen ödemeler ve tavan belirleme mekanizmaları da dâhil olmak üzere destek araçlarında esnekliğin yanı sıra Avrupa Birliği (AB) içinde eşit bir rekabet alanının korunmasının önemini vurguladığını, ayrıca emekli çiftçiler meselesine de değinildiğini belirtti.
Aynı zamanda Bakan, Birlik içinde gıda güvenliğini sağlamanın temel ön koşulu olarak güçlü ve yeterince finanse edilen bir OTP’ye duyulan ihtiyaç konusunda geniş bir mutabakat olduğunu söyledi. Kıbrıs Dönem Başkanlığı’nın ilgili teklifler üzerindeki müzakereleri sürdüreceğini kaydeden Bakan, OTP’nin geleceğine ilişkin tartışmaların haziran ayındaki toplantıda devam etmesinin beklendiğini ekledi.
Bakan ayrıca, Ukrayna’daki savaş, Orta Doğu’daki gelişmeler, hava koşulları ve hayvan sağlığı sorunları gibi tarım sektörünün karşı karşıya olduğu ve üretim ile maliyetleri etkileyen daha geniş çaplı baskılara da değindi.
Çiftçileri desteklemenin hem acil hem de orta vadeli yollarının tartışıldığını vurgulayan Bakan, Avrupa Komisyonu’nun 19 Mayıs’ta bir gübre eylem planı sunmasının beklendiğini söyledi. Üye devletlerin, çiftçilerin ihtiyaç duydukları araçlara ve kaynaklara sahip olmalarını sağlamak için birlikte çalışmaya kararlı olduğunu belirtti.
Dr. Panayiotou orman yangınlarına da değinerek, 2025 yılında Avrupa genelinde 1 milyon hektardan fazla alanın yandığını – bunun Kıbrıs’ın yüz ölçümünden daha büyük bir alan olduğunu – ve önemli ekonomik ve çevresel hasara yol açtığını kaydetti.
Açıkladığı üzere, üye devletler ve AB, rescEU gibi araçlar ve finansman mekanizmalarının desteğinin yanı sıra stratejileri bölgesel ihtiyaçlara uyarlamak da dâhil olmak üzere önleme, hazırlık ve iyileştirmeye ağırlık veriyor.
Bakan, AGRIFISH için süren istişare sürecinin çiftçileri destekleme, doğal kaynakların sürdürülebilir yönetimini sağlama ve iklim değişikliği ile piyasa baskılarının yarattığı zorluklara uyum sağlama ihtiyacını öne çıkardığını belirtti.
“Ortak hedefimiz net,” diyen Bakan, “geçim kaynaklarını korumak, çevremizi muhafaza etmek ve gelecek nesiller için daha güçlü, daha dayanıklı ve daha sürdürülebilir bir Avrupa inşa etmek.”
Esneklik vurgusu
--------
Çiftçilere yönelik desteğin azami düzeyine ilişkin bir soruyu yanıtlarken Bakan, istişare sürecinin üye devletlerin pozisyonlarına dayalı olarak ve Avrupa Komisyonu ile yakın iş birliği içinde ortak bir yön belirlemeyi amaçladığını vurguladı.
Tartışmalar sırasında farklı yaklaşımlar sunuldu ve ortak unsur, her üye devletin kendine özgü koşullarının dikkate alınabilmesi ve bu koşullara uygun araçların etkili bir şekilde kullanılabilmesi için ilgili kuralların uygulanmasında daha fazla esnekliğe duyulan ihtiyaç oldu.
Dr. Panayiotou, her duruma hitap edebilecek tek bir çözüm olmadığının altını çizdi. Ancak, ortak paydanın, mevcut politika araçlarını çiftçilerin yararına etkili bir şekilde kullanma ihtiyacı olmaya devam ettiğini vurguladı.
Aynı zamanda Bakan, üye devletlerin müdahalelerinin daha esnek ve bazı yönlerden gönüllü bir yaklaşımdan yana bir eğilime işaret ettiğini, teknik istişarelerin önümüzdeki dönemde devam etmesinin beklendiğini belirtti.
Bakan, tarım sektörünü güçlendirmek ve Avrupalı üreticileri desteklemek amacıyla bu tartışmaların devamından olumlu bir sonuç çıkmasını umduğunu ifade etti.
KHA/CPI/NST/MHY/2026
Kıbrıs Haber Ajansı