Yeşil Hat boyunca gözlemler son üç yılda iyileştirildi. Şu anda yetkililer, gözlem için modern ve teknolojik araçlar kullanıyorlar.

Perşembe günü Kıbrıs Haber Ajansına (KHA) bilgi veren kaynaklar, gözlemlerin Savunma Bakanlığı ve Polis tarafından Millî Muhafız Ordusu aracılığıyla gerçekleştirildiğini, ihtiyaç duyulması hâlinde Birleşmiş Milletlerin (BM) Kıbrıs’taki Barış Gücü UNFICYP'deki özel irtibat görevlileriyle yakın iş birliği yapıldığını belirttiler.

Söz konusu kaynaklar, çeşitli görsel-işitsel araçların, kameralar ve belirli noktalarda diğer araçların ellerinde mevcut olduğunu, gözlemin sürekli ve 24 saat esasına göre yapıldığını bildirdiler.

Kaynaklar, Millî Muhafız Ordusu’nun özel talimatı olduğunu, UNFICYP ile iş birliği sürekli ve yakın olduğunu, herhangi bir şey tespit edildiğinde, irtibat görevlilerinin daha fazla işlem ve eylem yöntemi için birbirleriyle iletişim kurduklarını anlattılar.

Son üç yılda kurulan kameralar aracılığıyla Millî Muhafız Ordusu’nun gözlem yaptığını, şüpheli hareket olduğunda Polisin bilgilendirildiğini kaydeden kaynaklar, geçmişte yerleştirilen dikenli tellerin, arazi yapısının izin vermediği yerler dışında tamamen kaldırıldığını hatırlattılar.

Aynı kaynaklar, Larnaka bölgesinde bulunan, Rum Kıbrıslılar ile Türk Kıbrıslıların birlikte yaşadığı karma bir köy Pyla/Pile'nin BM tarafından kontrol edildiğini, giriş-çıkış kontrol noktası veya yol barikatı bulunmadığı için özel bir rejime tabi bir yer olarak kabul edildiğini söylediler.

Kaynaklar Kıbrıs Haber Ajansına şu bilgileri verdiler:

“Avlona köyü gibi bazı diğer alanlar ise arazi yapısı nedeniyle sorunlu olarak değerlendiriliyor ve tamamen kontrol edilemiyor.”

"Araçlarımızı geliştirdik, gözlemin etkili olması için çalışıyoruz. Birçok şey, bariz nedenlerden dolayı duyurulmuyor."

“Tampon bölge 'Yeşil Hat' olarak da adlandırılır; adanın yaklaşık 180 km'lik bir bölümünü kapsar. Eski Lefkoşa'nın bazı bölgelerinde sadece birkaç metre genişliğindeyken diğer bölgelerde birkaç kilometre genişliğindedir.”

“Kuzey ve güney sınırları, UNFICYP tarafından kaydedildiği üzere 16 Ağustos 1974 ateşkesinden sonra savaşan tarafların durduğu hatlardır.”

UNFICYP'nin internet sitesindeki rakamlara ve bilgilere göre (Kasım ve Aralık 2025'te güncellendi), adanın doğu kesiminde tampon bölge, BM'nin faaliyet göstermediği Dikelya'daki Britanya Egemen Üssü Bölgesi’nde kesintiye uğruyor.

BM, eskiden Mağusa yakınlarında bulunan ve şimdi Türk ordusunun kontrolünde olan Varoşa'yı de kontrol edemiyor.

Tampon bölge içinde, 10.000'den fazla insanın yaşadığı ve/veya çalıştığı birkaç köy veya özel alan (Sivil Kullanım Alanları olarak adlandırılır) bulunuyor. Siviller bu alanlara serbestçe girebiliyorlar.

Tampon bölgenin diğer yerlerinde, sivil hareket veya faaliyet için UNFICYP'den özel izin alınması gerekiyor. Tampon bölgenin doğu bölgesinde bulunan Pyla/Pile, Kıbrıslı Rum ve Kıbrıslı Türklerin yan yana yaşadığı tek köy oluyor.

Tampon bölge, avcıların ve diğer insan müdahalelerinin neredeyse yokluğu sayesinde flora ve fauna için bir sığınak olarak kaldı ve gelişti.

 

UNFICYP nasıl çalışıyor?

------

UNFICYP, araçlarla, yaya olarak, bisikletle ve helikopterle devriye gezerek tampon bölgeyi sürekli gözlem altında tutuyor; ayrıca, tampon bölge içindeki acil durumlara müdahale etmek için son derece hareketli bir birim hazır bekliyor.

Tampon bölgede her yıl yaklaşık 1.000 olay meydana geliyor. Bunlar hakaretlerden izinsiz ateşli silah kullanımına kadar değişiyor.

Şu anda yaklaşık 802 asker rotasyon esasına göre görev yapıyor. En büyük asker katkısı Arjantin ve Birleşik Krallık’tan geliyor. Onları Slovakya ve Macaristan askerleri izliyor.

Askeri varlık üç bölgeye yayılıyor: Sektör 1, 2 ve 4. Kanada'nın 1993 yılında UNFICYP'den çekilmesiyle Sektör 3 ortadan kalktı; Sektör 2 ve 4 bölgeyi devraldı.

Bunların yanı sıra Lefkoşa'nın dışındaki Birleşmiş Milletler Koruma Alanı'nda konuşlanmış 4 merkezi birim bulunuyor.

BM Uçuşu, tampon bölge boyunca 24 saat gözlem ve acil yardım sağlayan Arjantinli bir helikopter birimi oluyor. BM Uçuşu, sivil hava trafiğine kapalı olan Lefkoşa Uluslararası Havalimanından üç helikopter bulunduruyor.

Birinci Sektör, Kıbrıs'ın batı kıyısındaki Kokkina köyünden Lefkoşa'nın batısındaki Mammari köyüne kadar yaklaşık 90 kilometrelik bir mesafeyi kapsıyor. Birinci Sektör Karargâhı ve Komuta Bölüğü, Skouriotissa köyü yakınlarındaki San Martin Kampı'nda bulunuyor.

İkinci Sektör, 1993 yılında Kanada Birliği'nin ana birimini UNFICYP'den çekmesinden bu yana İngiliz Birliği'nin sorumluluğunda bulunuyor. Birimin sorumluluğu, Mammari köyünün doğu ucundan başlayıp Lefkoşa'nın doğusundaki Kaymaklı köyünde sona eren tampon bölge boyunca 30 kilometrelik bir alanda askeri faaliyetleri devriye gezmek ve izlemek oluyor.

Sektör iki birliklerinin konuşlandığı Ledra Palas Oteli, 1974'ten beri Kıbrıs Hükûmeti ile yapılan bir anlaşma uyarınca UNFICYP barış güçlerine ev sahipliği yapıyordu. 2018'den beri, Sektör 2 birlikleri de burada konuşlandırıldı.

Sektör 2 birliklerinin konuşlandığı Ledra Palace Oteli, 1974'ten beri Kıbrıs Hükûmeti ile yapılan bir anlaşma uyarınca UNFICYP barış güçlerine ev sahipliği yapıyordu.

2018'den beri Sektör 4, Slovak Birliği'nin sorumluluğunda bulunuyor. Birliğin görevi, Kaymaklı köyünün doğu ucundan başlayıp adanın doğu kıyısındaki Derinya köyünde sona eren tampon bölge boyunca 65 kilometrelik bir alanda askeri faaliyetleri devriye gezmek ve izlemek oluyor.

Dikelya yakınlarındaki Britanya Egemen Üssü Bölgesi, tampon bölgenin iki noktası olan Pile köyü ve Strovilia köyü arasında uzanıyor ve misyonun sorumluluk alanının dışında bulunuyor.

Birleşmiş Milletler Polisi (UNPOL), 14 Nisan 1964'ten beri UNFICYP'te yer alıyor. UNPOL, sivil bir polis gücü oluyor. Kanunları uygulamadığı veya tutuklama veya gözaltına alma yetkisine sahip olmadığı için polis gücünün yerine geçemiyor.

Nisan 2003'ten bu yana kuzey ve güney arasında bir dizi geçiş noktası açıldı: Britanya Egemen Üssü Bölgesi'nde Pergama ve Strovilia'da iki, Lefkoşa'da Ayios Demetios/Metehan, Ledra Palas Oteli ve Ledra Caddesi'nde üç ve Lefkoşa'nın batısında Trodos Dağları'na doğru Astromerit/Zodhia'da bir ve adanın batı ucunda Pirgos Limniti/Yeşilırmak bulunuyor.

12 Kasım 2018'de, sekiz yıl sonra ilk kez eş zamanlı olarak iki ek geçiş noktası, doğu Derynia geçiş noktası ve Lefka/Aplici geçiş noktası daha açıldı.

KHA/MG/MHY/2026

Kıbrıs Haber Ajansı