Dışişleri Bakanı Constantinos Kombos, perşembe günü yaptığı açıklamada, Limasol’da düzenlenen Avrupa Birliği (AB) Dışişleri Bakanları gayriresmî “Gymnich” toplantısında görüşmelerin Ukrayna ve Orta Doğu’daki savaşlar, deniz güvenliği, tedarik zincirlerinin direnci ve Avrupa’nın gelecekteki güvenlik çerçevesine odaklanacağını söyledi.
AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise bakanların, sahadaki çatışmalar ve barış çabalarındaki çıkmazlar eşliğinde, Avrupa’nın Rusya ve Ukrayna’ya yaklaşımını masaya yatıracağını belirtti.
Toplantı öncesi Limasol Limanı’nda konuşan Kombos, buluşmayı “gayri resmî, açık ve samimi bir tartışma” imkânı sunan, Avrupa Birliği’nin dış politikası için “stratejik bir pusula” işlevi görecek “çok özel” bir toplantı olarak nitelendirdi.
Kombos, “Orta Doğu’daki durum, umutlar ve savaşın tedarik zincirlerine etkisi üzerine tartışarak başlıyoruz. Ardından tedarik zincirlerinin direncini nasıl artırabileceğimizi ele alacağız,” dedi.
Hindistan ve Suudi Arabistan’ın bakanlar aracılığıyla katılımı, toplantının stratejik önemini yansıtıyor. Kombos, deniz güvenliği ve Orta Doğu’daki gelişmelerin, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin AB Konseyi Dönem Başkanlığı’nın temel öncelikleri arasında olduğunu vurguladı.
Gündemin ikinci büyük başlığı Ukrayna ve AB’nin savaşa uzun vadeli yaklaşımı oldu. Kombos, “İlerlemenin nasıl sağlanacağını konuşacağız,” dedi. Kıbrıs’ın dönem başkanlığında Ukrayna için 90 milyar avroluk kredi paketinin ve Rusya’ya yönelik 20’nci yaptırım paketinin onaylanmasını önemli bir başarı olarak gösterdi.
Ukrayna için olası bir özel elçi veya müzakereci konusundaki sorulara yanıt veren Kombos, üye devletler arasında farklı görüşler bulunduğunu kabul etti ancak bakanların şu anda kişilere değil, siyasi parametrelerin belirlenmesine odaklandığını belirtti.
Almanya’nın Ukrayna’ya desteğin yükünün daha adil paylaşılması çağrısına ilişkin Kombos, AB’nin ortak yaklaşımını savundu ve Kiev’e desteğin “çok boyutlu ve kapsayıcı” olduğunu söyledi. “Herkes elinden geleni yapıyor,” diyen Kombos, savaşın başından beri AB’nin sürekli çözüm üretmeyi başardığını vurguladı.
Ukrayna’nın AB’ye katılım süreciyle ilgili olarak Kombos, Brüksel’de müzakerelerin sürdüğünü ve dönem başkanlığı süresince ilerleme kaydedilmesini umduklarını dile getirdi.
İsrail’e yönelik yaptırımların toplantıda gündeme gelip gelmeyeceği sorulduğunda Kombos, gayriresmî toplantıda resmî karar alınamayacağını, ancak konunun görüşmelerde ele alınabileceğini belirtti.
Bakanlar ayrıca Avrupa’nın gelecekteki güvenlik çerçevesi ve AB’nin stratejik özerkliği konusunda da görüşmelere başlayacak. Kombos, “Dönem başkanlığımızın sloganı ‘dışa açık, daha özerk bir birlik idi. Bu çalkantılı dönemde AB’nin gelecekte nasıl konumlanacağını belirlemesi büyük önem taşıyor,” dedi.
Kallas ise Ukrayna-Rusya savaşıyla ilgili değerlendirmesinde, “Barış müzakerelerinde şu anda fazla ilerleme yok,” diyerek Rusya’nın savunmada olduğunu ifade etti. Körfez’deki istikrarsızlığa dikkat çeken Kallas, Hürmüz Boğazı’nın “savaş ile barış arasında tuhaf bir durumda” olduğunu söyledi.
AB’nin Moskova ile yapılacak olası görüşmelere net hedeflerle girmesi gerektiğini vurgulayan Kallas, Rusya’nın tartışmaları kişilere indirgemek istediğini, bunun bir “tuzak” olduğunu ifade etti.
Ayrıca, Rusya’ya yönelik AB beklentilerini; uluslararası anlaşmalara ve komşu ülkelerin egemenliğine saygı dâhil olmak üzere bir belgede paylaştığını hatırlattı. Ukrayna’daki olası askeri kısıtlamaların Rusya için de karşılıklı olması gerektiğini savundu.
Kallas, Gürcistan ve Moldova’daki Rus askeri varlığına ve Avrupa genelindeki Rus seçim müdahalelerine dikkat çekerek, “Maksimalist görünebilir ama Rusya’nın yaklaşımı da böyle” dedi.
İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’e yönelik olası yaptırımların, hazirandaki AB Dışişleri Bakanları Konseyi’nde yeniden gündeme gelebileceğini belirten Kallas, üye devletlerin baskı altında olduğunu ifade etti.
Moskova’nın Kiev’deki AB diplomatik temsilciliklerine yönelik tehditlerini reddeden Kallas, Rusya’yı Ukrayna’da korku yaymak amacıyla saldırıları artırmakla suçladı. “Rusya sahada toprak kazanamıyor. Bu dört yıldır işe yaramadı, şimdi de yaramayacak,” dedi.
ABD-İran gerilimlerine değinen Kallas, tarafların ilkel bir anlaşmaya yaklaştığını ama müzakerelerin hâlâ kırılgan olduğunu belirtti. Önceliğin savaşın bitmesi ve Hürmüz Boğazı’nın açılması olduğunu ekledi.
Son olarak, Kallas Ukrayna’nın AB’ye katılım sürecinin hızlandırılmasından yana olduklarını vurguladı ve Kiev’in Avrupa’ya güvenlik açısından güç katacağını söyledi.
KHA/SL/NST/2026
Kıbrıs Haber Ajansı