Yeni Horizon Europe araştırma projesi HydroPulse, Kıbrıslı araştırma ve danışmanlık şirketi ISOTECH Ltd’yi dokuz Avrupa ülkesinden 14 önde gelen üniversite, araştırma kurumu ve sektör ortağıyla bir araya getiriyor. Yaklaşık 4 milyon avro bütçeli proje, Atina Ulusal Teknik Üniversitesi (NTUA) koordinasyonunda 42 ay sürecek.
ISOTECH’un pazartesi günü yayımladığı açıklamaya göre HydroPulse, ileri dijital teknolojileri, yapay zekâyı, doğa temelli çözümleri ve katılımcı karar alma süreçlerini birleştirerek hidroelektrik sistemlerinin sürdürülebilir işletilmesine yönelik yeni nesil çözümler geliştirmeyi amaçlıyor.
Açıklamada, HydroPulse’ın temel yeniliklerinden birinin çözümlerin, bunları uygulayacak paydaşlarla birlikte geliştirilmesi olduğu belirtildi. Beş Uygulama Topluluğu aracılığıyla ve Sorumlu Araştırma ve Yenilik ilkeleri doğrultusunda geliştirilecek çözümlerin bilimsel açıdan sağlam, toplum tarafından kabul edilebilir ve uygulanabilir olması için paydaşların sürece sürekli katılımı sağlanacak.
ISOTECH, projenin İsviçre, Romanya, İspanya ve Portekiz’deki pilot bölgelerinde bilim insanlarını, hidroelektrik santrali işletmecilerini, kamu makamlarını, çevre örgütlerini ve yerel toplumları bir araya getirecek. Şirket ayrıca paydaş haritalama araçları ile katılımcı süreç için ortak bir izleme ve değerlendirme çerçevesi geliştirecek. Böylece önerilen çözümlerin her bölgenin özgün ihtiyaçlarına yanıt vermesi hedefleniyor.
Açıklamada, hidroelektriğin Avrupa’daki yenilenebilir elektrik üretiminin yaklaşık yüzde 30’unu sağladığı ve enerji dönüşümünün temel unsurlarından biri olmayı sürdürdüğü kaydedildi. Bununla birlikte birçok hidroelektrik tesisinin çevresel, toplumsal ve enerji koşullarının çok farklı olduğu dönemlerde tasarlandığına dikkat çekildi. İklim değişikliği, eskiyen altyapı, biyolojik çeşitliliğin korunması ve daha geniş toplumsal kabul ihtiyacının, hidroelektrik sistemlerinin tasarım ve işletilmesinde köklü bir yaklaşım değişikliğini gerekli kıldığı belirtildi.
HydroPulse, geleneksel yaklaşımlardan farklı olarak enerji üretimini tek hedef olarak ele almıyor. Proje, enerji üretimi, su yönetimi ve biyolojik çeşitliliğin korunmasını birbiriyle rekabet eden öncelikler olarak değil, aynı anda değerlendiren bütünleşik bir yönetim yaklaşımı getiriyor.
Bu amaçla 10 yenilikçi araç, beş yenilikçi yönetim modeli ve enerji üretimi, nehir ekosistemleri ile biyolojik çeşitliliğe ilişkin verileri bir araya getiren bütünleşik bir hidro-enerji-biyolojik çeşitlilik veri merkezi geliştirilecek. Projede ayrıca hidroelektrik üretimindeki ani debi değişimleri, nehir bağlantıları, balık göçü, tortu taşınımı, su kalitesi ve su tahsisi gibi kritik sorunlar ele alınacak.
HydroPulse, sonuçta beş pilot bölgenin çok ötesinde uygulanabilecek çözümler ortaya koyarak Avrupa genelindeki hidroelektrik sistemlerinin modernizasyonuna katkı sağlamayı hedefliyor. Proje, bilimsel bilgi ile yerel uzmanlığı birleştirerek temiz enerji üretimiyle sağlıklı nehir ekosistemlerinin bir arada var olabileceğini göstermeyi amaçlıyor.
KHA/NST/2026
Kıbrıs Haber Ajansı