UNESCO Kıbrıs Ulusal Komisyonu, UNESCO'nun Somut Olmayan Kültürel Miras Temsili Listesi'ne "Kıbrıs Geleneksel Müziği Fones"in aday olarak sunulduğunu duyurdu.
Komisyon çarşamba günü yaptığı basın açıklamasında, Kıbrıs’ın müzik geleneğinde Fones’in, çoğu romantik ancak sadece romantik olmayan çift dizelerin söylendiği bir çeşit melodi olduğu, eskiden bu dizelerin sahiplerinin bilinmediğini ancak günümüzde bilindiği belirtildi.
Fones’in, yeni şiirsel dizelerin söylendiği tipik melodi modelleri olarak işlevsellik gördüğü ifade edilen açıklamada, ulaşım ve iletişimin ilkel olduğu veya hiç olmadığı 20. yüzyılın ortalarına kadar Fones’in daha yerel bir karaktere sahip olduğunu, her birinin oluşturulup veya geliştirilip üretildikleri bölgede bilindikleri; daha sonra ulaşım ve iletişim araçlarının gelişmesiyle Kıbrıs'ın her yerine yayıldıkları, birçok Fones’in üretildiklerin bölgenin ismiyle anıldıkları anlatıldı.
Kıbrıs'ın sözlü ve geleneksel kültürünün temel bir oluşumu olan, Kıbrıslıların ilgili geleneği, görenek ve özelliklerine uyarlanan Kıbrıs Fonesleri, sanatsal ifade ve yaratım biçimleri, sözcükler ve algıları kesme ve iletme aracı, eğlence yolu ile Kıbrıslıların bireysel ve kolektif olarak varlığını sürdürmeyi destekleyen bir etkinlik olmayı sürdürdüğü ifade edildi.
Bu Foneslerin birçoğunun, onları söyleyenlerin söz yeteneklerine ve bölgelerine göre şekillenen çeşitli melodik seçeneklerde var olduğu, yemek masasının eğlencesi olan Foneslerin özgür bir ritme sahip olduğu, onları söyleyenlerin ritmik ve melodik özgürlüklerine göre oluştukları belirtildi.
Söyleyenin sesi iyi olduğunda ve ortamın havasına bağlı olarak Foni’nin çeşitli melodik eğlenceler ve yeteneklerle (tsakkismata) süslendikleri, bunun da “Foni”nin melodisinin ana yapısını ve gidişatını hiçbir zaman değiştirmeden farklı varyasyonların oluşmasıyla sağlandığı kaydedildi.
Basın açıklamasında, Fones’in UNESCO Kıbrıs Ulusal Komisyonu Ofisi tarafından, Dr. Angel Nicolaou-Konnari ve Dr. Antigoni Polyniki tarafından belediyelerin, toplulukların ve kültürel bağışlama desteğiyle hazırlandığı belirtildi.
KHA/MG/MHY/2025
Kıbrıs Haber Ajansı