Sağlık Bakanı Neophytos Charalambides, pazartesi günü Avrupa Parlamentosu'nda Kıbrıs AB Dönem Başkanlığı'nın kamu sağlığı alanındaki öncelikleri hakkında bir sunum gerçekleştirdi. Bakan, sağlığın Avrupa'nın dayanıklılığı, sosyal uyumu ve Birliğin stratejik özerkliğinin temel taşı olduğunu vurguladı.

 

Kamu Sağlığı Komitesi (SANT) üyelerine hitap eden Bakan Charalambides, insan odaklı bir Avrupa sağlık politikasının şekillendirilmesine verdikleri katkıdan dolayı üyelere teşekkür etti. Charalambides, Dönem Başkanlığı'nın Avrupa Parlamentosu, Konsey ve Avrupa Komisyonu arasında yakın iş birliğini teşvik etmeyi amaçladığının altını çizdi.

 

Bakan, bu iş birliğinin, özellikle karmaşık jeopolitik ve sosyoekonomik zorlukların yaşandığı dönemlerde herkesi etkileyen kritik insani meselelerin ve sağlık politikalarının ele alınması için de elzem olduğunu sözlerine ekledi.

 

Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides'in de işaret ettiği üzere Bakan Charalambides, Avrupa'nın bu istikrarsız ortama verdiği yanıtın dayanıklılığı, uyumu ve stratejik özerkliği artırmaya odaklandığını belirtti. Kıbrıs Dönem Başkanlığı'nın temel mesajı olan "Dünyaya açık, özerk bir Birlik" ifadesine atıfta bulunarak, bu mesajın içsel güç ve bağımsızlığı; dış angajman, iş birliği ve uluslararası eylemle birleştiren bir yaklaşımı yansıttığını kaydetti.

 

Sağlık konusuna değinen Bakan, "özerklik" kavramının Dönem Başkanlığı için kilit bir kelime olduğunu vurguladı. Bakan durumu, "Birliğin; acil tehditler veya dış krizler ne olursa olsun, vatandaşların ilaçlara, teknolojilere ve kaliteli bakıma erişimini sağlama yeteneği her şeyden önemlidir," sözleriyle açıkladı.

 

Bakan Charalambides, Kıbrıs Dönem Başkanlığı'nın Birlik içinde dayanışma, eşitlik, yenilik ve sosyal uyum gibi Birliğin temel değerlerine dayanan bir sağlık vizyonunu teşvik ettiğini belirtti. Hedefin, hiçbir Avrupa vatandaşının adil ve kaliteli sağlık hizmetinden mahrum kalmaması olduğunu vurguladı.

 

Bu bağlamda Bakan, Dönem Başkanlığı'nın temel önceliğinin; ilaçların ve tıbbi cihazların bulunabilirliğini, satın alınabilirliğini ve erişilebilirliğini iyileştirmenin yanı sıra sağlık sistemlerinin dayanıklılığını güçlendirmek olduğunu kaydetti.

 

Yasama cephesinde ise Bakan Charalambides, Kıbrıs Dönem Başkanlığı'nın Danimarka Dönem Başkanlığı tarafından başlatılan çalışmaları sürdüreceğini ifade etti.

 

İlaç Paketi (Pharmaceutical Package) ile ilgili bekleyen konuların, endüstrinin rekabet gücünü korurken tüm üye devletlerde ilaca erişimi artırmayı amaçlayan 11 Aralık tarihli ön anlaşmanın ardından tamamlanacağını duyurdu.

 

Kritik İlaçlar Tüzüğü (Regulation on Critical Medicines) ile ilgili olarak Bakan, müzakerelerin tamamlanmasının Dönem Başkanlığı için kilit bir öncelik olduğunu kaydetti. Bakan, "Kıbrıs Dönem Başkanlığı sona ermeden önce siyasi bir anlaşmaya varmak amacıyla ilk üçlü görüşme (trilogue) bugün gerçekleşiyor," diye ekledi.

 

Ayrıca Başkanlığın; bulunabilirliği ve Birliğin kalkınma konusundaki cazibesini güvence altına almak amacıyla, Tıbbi Cihazlar Tüzüğü ve Vücut Dışı Tanı Tıbbi Cihazları Tüzüğü'nde (MDR ve IVDR) hedeflenen değişiklikler üzerinde yoğun bir şekilde çalışacağını vurguladı. Amaç, haziran ayındaki EPSCO Konseyinde bir rapor sunulabilmesi adına somut ilerleme kaydetmektir.

 

Dönem Başkanlığı'nın ele alacağı bir diğer önemli yasama dosyası ise Bakan Charalambides'in Birliğin yaşam bilimleri sektöründe yeniliği, araştırmayı, rekabet gücünü ve dayanıklılığı güçlendirmek için stratejik bir araç olarak tanımladığı Avrupa Biyoteknoloji Yasası’dır (Biotech Act). Bakan, Başkanlığın Direktif üzerinde genel bir yaklaşım uzlaşısına varmayı ve Tüzük hakkında EPSCO Konseyi'nde bir ilerleme raporu sunmayı hedefleyeceğini ekledi.

 

Sivil Koruma Mekanizması teklifi ve sağlık krizlerine destek de dâhil olmak üzere Birliğin Hazırlık Stratejisi konusunda Bakan Charalambides; Başkanlığın, Danimarka Dönem Başkanlığı'nın çalışmaları üzerine inşa edilecek ilgili tüzük hakkındaki tartışmaları, genel bir yaklaşım uzlaşısı hedefiyle sürdüreceğini vurguladı.

 

Charalambides ayrıca Dönem Başkanlığı'nın gençlere odaklanarak ruh sağlığına ve kapsayıcılığa özel önem verdiğini, "Kapsamlı bir AB Yaklaşımı" için çabalarını sürdüreceğini belirtti.

 

Avrupa sağlık sistemlerinde şeffaflık, karar kalitesi ve tutarlılık konusunda ise Bakan; Kıbrıs'ta yapılacak AB Sağlık Bakanları ve İlaç Düzenleyici Kurum Başkanları Gayriresmî Toplantısı'nda (26/02/2026), Başkanlığın Farmasötik Ürünler için bir Avrupa Klinik Mükemmeliyet Merkezi kurulmasına yönelik teklif sunacağını ifade etti. Merkez, klinik kanıtların bilimsel değerlendirmelerini sağlayacak ve AB Sağlık Teknolojisi Değerlendirme Tüzüğü kapsamındaki ortak klinik değerlendirme raporlarını destekleyecek. Girişim hâlihazırda Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi (EESC) ile istişare aşamasında.

 

Bakan Charalambides ayrıca, sağlık sistemlerini birbirine bağlamak, yapay zekâyı ilerletmek ve tam entegre bir Avrupa Sağlık Birliği'ne geçiş yapmak için kilit bir araç olan Avrupa Sağlık Veri Alanı'nın (EHDS) etkin bir şekilde uygulanmasına odaklandıklarını vurguladı. Bu konu, Kıbrıs'ta düzenlenecek özel bir etkinlikle tanıtılacak ve Gayriresmî AB Sağlık Bakanları Toplantısı'nda bir tartışma maddesi olarak yer alacak.

 

Kıbrıs Dönem Başkanlığı, şubat ayındaki Gayriresmî Sağlık Bakanları Toplantısı da dâhil olmak üzere Kıbrıs'ta sağlıkla ilgili 22 toplantı ve konferansa; ayrıca Başkanlığın himayesinde 15 ek etkinliğe ev sahipliği yapacak.

 

Kıbrıs Dönem Başkanlığı'nın "Dünyaya açık, özerk bir Birlik" şeklindeki genel hedefi doğrultusunda Bakan, ortaya çıkan sağlık tehditlerini ele almak için elzem olan üçüncü ülkeler, uluslararası ve bölgesel örgütlerle iş birliğini güçlendirme çalışmalarının devam edeceğini söyledi.

 

Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) rolünden övgüyle bahseden Bakan, örgütün küresel sağlık dayanıklılığı için hayati önemini koruduğunu belirtti. AB ve üye devletlerin, uluslararası sağlık güvenliğini ve hazırlığını güçlendirmede merkezî bir rol oynadığını ekledi. Bu bağlamda Dönem Başkanlığı, Avrupa Komisyonu'nun AB adına müzakere ettiği Patojen Erişimi ve Fayda Paylaşımı (PABS) konusundaki Pandemi Anlaşması Eki'ni ileriye taşıyacak.

 

Bakan, Başkanlığın, söz konusu ekin mayıs ayındaki Dünya Sağlık Asamblesinde kabul edilmek üzere zamanında tamamlanması için hem AB içinde hem de DSÖ üye devletleriyle geniş bir mutabakat sağlamayı amaçladığını kaydetti.

 

Tüm vatandaşların gereksinimleri göz önünde tutulmalı

 

-------------------------

 

SANT Komitesi oturumunun ardından yaptığı açıklamalarda Bakan, sağlıkta özerkliğin hiçbir vatandaşı ötelemek anlamına gelmediğini ifade etti. Bu yaklaşım; Kıbrıs Dönem Başkanlığı'nın "Dünyaya açık, özerk bir Birlik" sloganıyla tam uyumlu olarak, ilaçların ve tıbbi cihazların bulunabilirliğini, satın alınabilirliğini ve bunlara anlamlı erişimi; ayrıca dayanıklı sağlık sistemlerini gerektirir.

 

Bakan, İlaç Paketi ve Kritik İlaçlardan tıbbi cihazlar ve biyoteknolojiye kadar kritik yasama dosyalarını ilerletmek için yoğun çabaların sürdüğünü vurguladı. Tamamlayıcı araçlar arasında Güvenli Kalpler Planı'nın (Safe Hearts Plan) teşvik edilmesi ve İlaçlar için bir Avrupa Klinik Mükemmeliyet Merkezi kurulması teklifinin sunulması yer almaktadır.

 

Charalambides ayrıca gençlere odaklanarak ruh sağlığına ve kapsayıcılığa özel önem verildiğini; vatandaşların yararına bağlanabilirlik, inovasyon ve yapay zekâ gelişimi için bir araç olarak Avrupa Sağlık Veri Alanı'nın uygulanmasının güçlendirildiğini belirtti.

 

Son olarak Bakan, daha güçlü, daha adil ve daha dayanıklı bir Avrupa Sağlık Birliği için somut ve iddialı sonuçlara ulaşmak adına, Avrupa Parlamentosu ile iş birliği yapma konusundaki taahhütlerinin altını çizdi.

 

KHA/NST/MHY/2026

 

Kıbrıs Haber Ajansı