Kıbrıs Mali Konseyi Başkanı Michalis Persianis, kamu borcunun düşüş seyrini koruduğunu ve 2025 yılına ait resmî verilerin açıklanmasının ardından Gayrisafi Yurt İçi Hasılanın (GSYİH) yüzde 60'ının altına gerilemenin beklendiğini açıkladı. Persianis, bu düşüş eğiliminin 2026 ve muhtemelen 2027 yıllarında da süreceğini öngörüyor.
Mali Konsey Başkanı, Cumhuriyetin taahhüt ettiği net birincil ulusal harcama yoluna kıyasla beklenen aşımlara karşın "borcun düşüş seyrini koruması ve GSYİH'nin yüzde 60'ının altında seyretmesi nedeniyle herhangi bir tedbir alınmasını gerektirecek bir durumun söz konusu olmadığını" vurguladı.
"Kıbrıs Ekonomisi: Büyüme, İstikrar ve Sosyal Boyutlar" başlıklı panel tartışmasında konuşan Persianis, Cumhuriyet'in likit varlıklarının GSYİH'nin yüzde 10'una yakın seyrettiğini ve devlete ek hareket alanı tanıdığını belirtti. Enflasyonun 2025 yılında neredeyse sıfır düzeyinde kaldığını (yaklaşık yüzde 0,2) ve 2026'da yüzde 2'nin biraz üzerine çıkmasının beklendiğini de sözlerine ekledi.
Persianis, yüksek büyüme oranlarına karşın büyümenin "yüksek hareketliliğe sahip, yabancı kontrolündeki işletmelere dayanan az sayıda sektör tarafından sürüklenmesinin ekonomi ve kamu maliyesi açısından ciddi bir kırılganlık oluşturduğunu" ifade etti. Önümüzdeki yıllarda ek sosyal harcama taleplerinin artmasını da beklediğini belirtti.
Persianis ayrıca su, enerji, ulaşım, doğal afetlerden korunma ve savunma gibi altyapı yatırımları başta olmak üzere önümüzdeki yıllarda olgunlaşması beklenen proje ve gereksinimler açısından "önemli finansman ihtiyaçlarının" bulunduğuna dikkat çekerek "Bu ihtiyaçların büyük bölümünün, artık daha fazla ertelemenin mümkün olmayacağı bir olgunluk düzeyine ulaşarak kamu maliyesi açısından ciddi bir risk oluşturabileceği" uyarısında bulundu.
Kaynak tahsisine ilişkin değerlendirmesinde Persianis, yüksek sabit harcamaların ardı ardına gelen hükûmetleri konjonktür yanlısı politikalara mahkûm ettiğini ve baskı dönemlerinde mali manevra alanını daralttığını vurguladı.
Ücret artışlarına değinen Konsey Başkanı, ortalama reel ücretlerdeki artışların "az sayıda sektördeki büyük sıçramalardan kaynaklandığını ve resmî verilerin hanehalkının gerçek gelirini olduğundan yüksek gösterdiğini" belirtti. Gayrisafi milli hasıla (GSMH) ile GSYİH arasındaki farkın GSYİH'nin yüzde 12'sine yaklaştığını ve birincil gelirlerin Kıbrıs dışına aktığını belirterek "Kişi başına GSYİH artmış olsa da hanehalkının harcanabilir gelirindeki yükseliş oldukça sınırlı kalmıştır" dedi.
Kıbrıs Merkez Bankası Ekonomik Analiz ve Araştırma Bölümü'nden Marios Polemidiotis ise Kıbrıs ekonomisinin dış ortamdaki belirsizliğe karşın kayda değer bir büyüme ve dayanıklılık sergilediğini vurguladı. Polemidiotis, altı aylık sıfır seyrinin ardından Ocak 2026'da enflasyonun yeniden hedefe yakın bir seviyeye döndüğünü ve özel sektör borçluluğunun 2015'teki zirvesinden bu yana sürekli gerilediğini bildirdi. Orta vadede Kıbrıs ekonomisinin güçlü büyümesini sürdürmesinin, işsizliğin düşük seyrini korumasının ve enflasyonun yüzde 2 civarında kalmasının beklendiğini ekledi.
Kıbrıs Ekonomi Derneği Başkanı ve ekonomist Ioannis Tirkides ise kamu ile bankacılık sektörlerinin artık "sağlam likidite ve düşük borç kalesi" hâline geldiğini; özel sektörün ise geçmiş sorunların ağırlığını taşımakla birlikte iyileşme sürecinde olduğunu söyledi. Tirkides, dış sektörün kırılganlığını sürdürdüğünü ve yurt içi varlıklar üzerindeki yabancı sahipliğinin arttığını belirtirken mal ve hizmet dengesi fazlasındaki yükselişi olumlu bir gelişme olarak değerlendirdi.
KHA/NST/MHY/2025
Kıbrıs Haber Ajansı