Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Morningstar DBRS, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin uzun ve kısa vadeli kredi notu görünümlerini durağandan pozitife değiştirirken, sırasıyla "A" ve "R-1 (düşük)" seviyelerindeki kredi notlarını teyit etti. Kuruluş, bu karara gerekçe olarak ülkenin güçlü mali performansını, kamu borçlarındaki istikrarlı düşüşü ve ekonomik büyümenin dayanıklılığını gösterdi.

Pozitif görünümün, Kıbrıs'ın güçlü mali konumunu koruyacağı ve kamu borç yükünü azaltmaya devam edeceği yönündeki görüşü yansıttığı belirtildi. Morningstar DBRS verilerine göre, genel hükûmet borcunun gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYİH) oranının, elverişli büyüme beklentileri ve yapısal mali fazlalar sayesinde 2026'da yüzde 49,9'dan 2029'a kadar yüzde 40'ın altına gerilemesi bekleniyor. Kuruluş; özel tüketim, yatırımlar, turizm ve turizm dışı hizmet ihracatındaki gücün ekonomik faaliyeti destekleyeceğini öngörüyor. Kıbrıs Merkez Bankasının verilerine göre, 2025'teki yüzde 3,8'lik büyümenin ardından tahmin dönemi boyunca yıllık reel GSYİH büyümesinin yüzde 3 civarında olması bekleniyor. İran'daki savaşın turizmi etkilemesine ve ithal enflasyon baskılarına yol açmasına rağmen, Morningstar DBRS Kıbrıs ekonomisi üzerindeki etkinin başlangıçta tahmin edilenden daha sınırlı kaldığını değerlendiriyor.

Değerlendirmenin merkezinde, destek önlemleri ve vergi reformuna rağmen Kıbrıs'ın Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkelerden daha güçlü olan mali performansı yer alıyor. Mali fazla, 2024'teki yüzde 4,1 seviyesinden 2025'te GSYİH'nin yüzde 3,4'üne ulaştı. Kamu gelirleri, 2019'a kıyasla önemli ölçüde artarak 2025'te 15,9 milyar avroya, yani GSYİH'nin yüzde 43,6'sına ulaştı. Derecelendirme kuruluşu, bu güçlü gelir performansını kısmen kurumlar vergisi matrahının genişlemesine, güçlü istihdam ve ücret artışına, yüksek sosyal güvenlik katkı paylarına ve kişisel gelir vergisi tahsilatlarına bağlıyor. Maliye Bakanlığının tahminlerine göre, Orta Doğu savaşının etkilerini hafifletmeye yönelik tedbirler, geçen yılki vergi reformunun etkileri ve KEDIPES ile Hellenic Bank arasındaki anlaşmayla ilgili maliyetler nedeniyle 2026'da bütçe fazlasının GSYİH'nin yüzde 2,3'üne gerilemesi bekleniyor. Ancak fazlanın 2027'den itibaren toparlanması, 2027-2029 döneminde ortalama yüzde 3,1 olması ve 2029'da yüzde 3,6'ya ulaşması öngörülüyor. Kamu borcu da pozitif görünümün arkasındaki diğer bir önemli etken olarak öne çıkıyor. Genel hükûmet borcu, 2021'deki yüzde 96,5 seviyesinden 2025'te GSYİH'nin yüzde 55'ine geriledi; Maliye Bakanlığı ise bu oranın 2026 sonuna kadar yüzde 50'nin altına düşmesini bekliyor. Morningstar DBRS, yüksek birincil fazlaların ve nominal GSYİH büyümesinin bu düşüşün temel itici güçleri olduğunu belirtiyor.

Kuruluş, not artırımına yol açabilecek iki temel gelişmeyi; kamu borç oranının mevcut beklentilere paralel olarak düşmesi ve iş gücü verimliliğinin artmasıyla birlikte ekonomik dayanıklılığın güçlenmesi olarak tanımlıyor. Öte yandan, ekonomik performansın dış şoklara karşı daha az dirençli çıkması veya kamu borcundaki düşüşün beklentilerin altında kalması durumunda görünümün tekrar durağana çekilebileceği uyarısında bulunuluyor. Kıbrıs ekonomisinin hâlâ nispeten küçük ve yoğun şekilde hizmet odaklı olması, iş gücü verimliliğinin ise AB ortalamasının altında kalması birer hassasiyet olarak değerlendiriliyor. Çalışan başına düşen GSYİH 2025'te AB ortalamasının yüzde 92,2'si seviyesinde gerçekleşirken, bankacılık sektörünün ise oldukça güçlü olduğu, Mart 2026'da çekirdek sermaye rasyosunun (CET1) yüzde 25,1'e ulaştığı ve takipteki alacakların yüzde 1,6'ya kadar gerilediği aktarıldı. Siyasi ortamın istikrarlı olmasının da kredi notunu desteklediği belirtildi. Mayıs 2026'da parlamento seçimlerinin yapıldığı ve daha parçalı bir yasama organı ortaya çıktığı ancak Kıbrıs'ın başkanlık sisteminde bu durumun hükûmeti etkilemediği ve reform planlarını değiştirmeyeceği ifade edildi.

KHA/TNE/NST/2026

Kıbrıs Haber Ajansı