Cuma öğleden sonra Brüksel’de gerçekleştirilen Avrupa Birliği (AB) Adalet Bakanları Konseyi toplantısında geniş bir gündem ele alındı. AB Kıbrıs Dönem Başkanlığı, sınır ötesi davalarda korunmaya muhtaç yetişkinlerin korunmasına ilişkin dosyada ilerleme sağlandığını açıklarken, görüşmelerde ayrıca örgütlü suçlarla mücadele ve Ukrayna’da işlenen suçlarda hesap verebilirliğin sağlanması konuları öne çıktı.
Toplantının ardından düzenlenen basın toplantısında konuşan Kıbrıs Göç ve Uluslararası Koruma Müsteşarı Nicholas Ioannides, toplantının önemli anlarından birinin, ABD yaptırımlarından doğrudan etkilenen iki Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) hâkiminin toplantıya katılması olduğunu söyledi. Ioannides, “Bakanlar, bu yaptırımların onların kişisel, ailevi ve mesleki yaşamlarını nasıl etkilediğini dinledi. Kendileriyle ve Mahkemeyle dayanışma içindeyiz” dedi.
Ioannides, Kıbrıs Dönem Başkanlığının sınır ötesi durumlarda yetişkinlerin korunmasına ilişkin tüzük konusunda genel yaklaşım üzerinde uzlaşı sağladığını da açıkladı. “Bugünkü toplantıda, yetişkinlerin korunmasına ilişkin tüzük konusunda genel yaklaşım sağladığımızı duyurmaktan memnuniyet duyuyorum. Üçlü dönem ortağımız Polonya ve Danimarka’nın çalışmalarını temel alarak, üye devletlerin destek verdiği bir metni ortaya koymak için özveriyle çalıştık” ifadelerini kullandı.
Söz konusu tüzüğün, örneğin Alzheimer gibi hastalıklar nedeniyle kendi çıkarlarını koruyamayacak durumda olan kişileri kapsadığını belirten Ioannides, “Tüzük, Alzheimer hastalığı veya sağlıkla bağlantılı diğer durumlar nedeniyle kendilerini ya da çıkarlarını koruyamayan yetişkinlerin, sınır ötesi mahkeme davalarındaki haklarını güvence altına alıyor” dedi. Ioannides’e göre, üzerinde uzlaşılan metin, dosyanın Kıbrıs Dönem Başkanlığı sırasında sonuçlandırılması amacıyla Avrupa Parlamentosu ile yürütülecek müzakerelere temel oluşturacak.
Bakanlar ayrıca, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin başlamasından dört yıl sonra, savaş sırasında işlenen suçlarda hesap verebilirlik konusuna da odaklandı. Ioannides, “Dört yıl sonra da sivillere ve sivil hedeflere yönelik geniş çaplı saldırılar dâhil olmak üzere, uluslararası insancıl hukuk ihlâlleri sürüyor. Adalet bakanları olarak cezasızlıkla mücadele çabalarımızı sürdürmeliyiz” diye konuştu.
Bunun yanında bakanlar, AB Temel Haklar Şartı’nın uygulanmasına ilişkin sonuç bildirgesini de onayladı. Çalışma yemeğinde ise suç örgütü üyelerinin cezaevinden faaliyetlerini sürdürmelerinin nasıl önlenebileceği ele alındı. Ioannides, “Mahkûmlar, cezaevinde bulunmalarına rağmen iletişim araçlarını, baskıyı hatta cezaevi personeline yönelik tehditleri kullanarak suç faaliyetlerini sürdürebiliyor” dedi.
Avrupa Komisyonu tarafında ise Demokrasi, Adalet ve Hukukun Üstünlüğünden Sorumlu Komiser Michael McGrath, adalet alanındaki “iddialı gündemi” dolayısıyla Kıbrıs Dönem Başkanlığına teşekkür etti. McGrath, “Bugünkü toplantıda bir dizi önemli girişim ele alındı: yetişkinlerin korunmasına ilişkin tüzük, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırı savaşında cezasızlıkla mücadele, Avrupa genelinde avukatların bağımsızlığı ve AB Temel Haklar Şartı’nın uygulanması” dedi.
McGrath, Avrupa Komisyonunun savaş suçlarında hesap verebilirliğin sağlanması için çalışmayı sürdürdüğünü vurguladı. “Komisyon, Ukrayna’da ve Ukrayna’ya karşı işlenen suçlarda hesap verebilirliğin sağlanmasına bağlılığını sürdürüyor. Bu nedenle saldırı suçu için Özel Mahkemenin zamanında kurulması büyük önem taşıyor” dedi.
Aynı zamanda Uluslararası Ceza Mahkemesinin küresel adalet açısından önemini yineleyen Komiser, “Bugün dinlediğimiz tanıklık beni kişisel olarak derinden etkiledi” ifadesini kullandı. “Hakimler, bu yaptırımlar altında yaşamanın hem kendi hayatlarında hem de ailelerinin yaşamında nasıl bir gerçeklik yarattığını anlattı” dedi. Yaptırımların hâkimlerin günlük yaşamı üzerindeki etkisinin son derece somut olduğunu belirten McGrath, “Günlük yaşamları ile ihtiyaç duydukları temel faaliyet ve hizmetler üzerindeki gerçek etkilerine ilişkin son derece çarpıcı tanıklıklar dinledik” diye konuştu.
Komiser, Komisyonun Mahkemenin bağımsızlığını savunduğunu vurguladı. “Uluslararası Ceza Mahkemesinin, hâkimleri ve savcıları dâhil olmak üzere, bağımsızlığını kararlılıkla savunuyoruz” diyen McGrath, Mahkemeye hâlihazırda destek sağlandığını da belirtti. “Mahkemenin çalışmaya devam edebilmesi ve uluslararası adaletteki kritik rolünü yerine getirebilmesi için mali destek de dâhil olmak üzere pratik destek sağladık” ifadelerini kullanan McGrath, ek tedbirlere de kapıyı açık bıraktı. “Mahkemeye hem mali hem diplomatik açıdan destek sağlanmasının aciliyetinin son derece farkındayız ve elimizdeki araçları kullanmayı sürdüreceğiz” dedi.
Örgütlü suçlarla mücadele konusunda da McGrath, Avrupa Komisyonunun AB içinde örgütlü suç tanımını güncellemek üzere yeni bir teklif üzerinde çalıştığını doğruladı. “Örgütlü suçlarla mücadeleyi güçlendirme yönünde açık bir ivme var. Suç ağlarını, bunların elebaşlarını ve onlara imkân sağlayan kişileri çökertmek için yeni kurallara ihtiyaç duyulduğunu kabul ediyoruz” dedi.
McGrath, söz konusu teklifin yılın ikinci yarısında sunulmasının beklendiğini ve tüm AB üyesi devletlerdeki gelişmelerin dikkate alınacağını söyledi. Sözlerini tamamlarken de Avrupa Birliği’nin uluslararası adaleti desteklemeyi ve suçla mücadelede üye devletler arasındaki iş birliği araçlarını güçlendirmeyi sürdüreceğini ifade etti.
KHA/EK/NST/2026
Kıbrıs Haber Ajansı