Gayriresmî Avrupa Konseyi zirvesi toplantısı, Kıbrıs'ın Avrupa Birliği (AB) Konseyi Dönem Başkanlığı çerçevesinde, ilk kez Kıbrıs'ta, perşembe ve cuma günleri Lefkoşa'da gerçekleşiyor. AB üyesi devletlerin ve bölgenin liderlerinin katıldığı zirvenin gündeminde enerji güvenliği, bölgesel gelişmeler ve AB'nin uzun vadeli bütçesi yer alıyor.

Kıbrıs Cumhuriyeti, 1 Ocak 2026'da başlayan ve Polonya ile Danimarka ile birlikte yürütülen Üçlü Başkanlık kapsamında altı aylık AB Konseyi Dönem Başkanlığını sürdürüyor.

Avrupa Konseyi; 27 AB üyesi ülkenin devlet veya hükûmet başkanlarından, Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa ile Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'den oluşuyor. Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola da Konsey ile görüş alışverişinde bulunmak üzere zirveye iştirak ediyor. Bölge liderlerine de davet gönderildi.

AB liderlerinden Macaristan'ın görevden ayrılacak Başbakanı Viktor Orbán ile Avusturya Başbakanı Christian Stocker zirveye katılmıyor. Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodymyr Zelenskyy ise zirvede hazır bulunuyor.

Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides, adanın 2004'teki AB üyeliğinden bu yana Kıbrıs'ta düzenlenen ilk Avrupa Konseyi zirvesini "son derece önemli" olarak nitelendirdi.

Cumhurbaşkanı Christodoulides, görüşmelerin bölgedeki gelişmelere ve bunların yansımalarına odaklanacağını belirterek Avrupa Komisyonu Başkanı'nın enerji krizini ve yükselen enerji maliyetlerini ele almaya yönelik somut bir önlemler paketi sunmasının beklendiğini vurguladı.

Cumhurbaşkanı, Avrupa Konseyi düzeyinde ilk kez AB Antlaşması'nın 42.7. maddesinin devreye alınması ve bu maddenin operasyonel çerçevesinin ele alınacağını da açıkladı.

Gündemin bir diğer önemli başlığını ise 2028-2034 dönemine ait Çok Yıllı Mali Çerçeve (ÇYÇ) oluşturuyor. "Teknik hazırlık çalışmalarını tamamladık; siyasi yönlendirme liderlerce yapılacak" diyen Cumhurbaşkanı Christodoulides, haziran ayına kadar "somut rakamları içeren olgun bir müzakere paketi ortaya koyma" hedeflerini dile getirdi.

Gayriresmî zirvenin programı

-----------------

AB devlet veya hükûmet başkanlarının gayriresmî toplantısının ilk oturumu, Mağusa Kazası’na bağlı Agia Napa'da düzenlenen çalışma yemeği ile start alacak.

Tarihî Mağusa kenti başta olmak üzere Mağusa bölgesinin büyük bölümü, 1974'ten bu yana Türkiye'nin yasadışı askeri işgali altında bulunuyor. Bölgenin güneydoğu kıyı şeridinde yer alan Agia Napa ve Protaras, billur berraklığındaki suları, altın sarısı kumsalları ve geleneksel yel değirmenleri, balıkçı limanları ile Orta Çağ kiliselerinden oluşan eşsiz manzarasıyla popüler bir turizm destinasyonu konumunda.

Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides, yerel saatle 18.15'ten itibaren liderleri karşılamaya başlayacak.

Görüşmelerin ana gündem maddesini jeopolitik gelişmeler ve AB'nin bu gelişmelere verdiği yanıt ile krizin yatışmasına sağlayacağı katkı oluşturuyor. Karşılıklı savunma maddesini düzenleyen AB Antlaşması'nın 42.7. maddesi kapsamındaki boyutlar dâhil olmak üzere Birliğin güvenlik kaynaklı meydan okumalara hazırlığı da ele alınacak.

Bunların yanı sıra enerji sektörüne yansımalar ve AB'nin elindeki araçları nasıl kullanabileceği de masaya yatırılacak. Bu çerçevede Avrupa Komisyonu Başkanı'nın enerji sektörüne etkilerini gidermeye dönük öneri paketini sunması bekleniyor.

Cuma günü Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides, saat 08.00'de Lefkoşa'daki "Filoxenia" Konferans Merkezi'nde AB devlet veya hükûmet başkanlarını karşılayacak.

Avrupa'nın son bölünmüş başkenti olan Lefkoşa'nın önemli bir kesimi 1974'ten bu yana Türk işgali altında bulunuyor. Yüzyıllarca süregelen tarihiyle kozmopolit ve canlı günümüzü buluşturan Lefkoşa; adanın idari ve ticari merkezi olarak modern bir Avrupa başkentinin dinamizmiyle surlarla çevrili kadim bir kentin zamansız cazibesini harmanlıyor.

Avrupa ortakları, yılsonuna kadar siyasi bir uzlaşıya ulaşmayı hedefleyen müzakerelerde ilerleme sağlamak amacıyla yeni Çok Yıllı Mali Çerçeve (ÇYÇ) üzerinde istişarelerde bulunacak.

ÇYÇ, Kıbrıs Dönem Başkanlığı'nın devraldığı en kritik ve zorlu dosyaların başında geliyor. Kıbrıs Dönem Başkanlığı'nın 2026'nın ilk çeyreğindeki hedefi, teknik çalışmaları tamamlamak ve müzakerelerin siyasi düzeye zamanında taşınmasını sağlamaktı. Aralık ayında Avrupa Konseyi'nde alınan, 2026 sonuna kadar siyasi uzlaşıya ulaşılması yönündeki liderlerin yetkisine en yüksek katkıyı sunmayı esas alan bu ara hedef gerçekleştirildi.

Saat 12.10'da Avrupa Konseyi Başkanı, Kıbrıs Cumhurbaşkanı ve Avrupa Komisyonu Başkanı'nın ortak basın toplantısı düzenlenecek.

Saat 12.50'de Cumhurbaşkanı Christodoulides, bölge liderlerini karşılayacak. Mısır, Lübnan, Ürdün, Suriye liderleri ile Körfez İş Birliği Konseyi Genel Sekreteri zirveye davet edildi.

Avrupa İşlerinden Sorumlu Müsteşar Marilena Raouna, "bu genişletilmiş liderler toplantısının yalnızca sembolik değil, önemli siyasi ağırlık taşıdığını" belirterek "AB ile bölgesel ortaklar arasındaki ortak zorluklar ve gelişmekte olan iş birliği fırsatları üzerine doğrudan bir görüş alışverişi kanalı" oluşturduğunun altını çizdi. Raouna, Kıbrıs'ın Avrupa ile Orta Doğu arasındaki köprü rolünün bu toplantıyla bir kez daha teyit edildiğini vurguladı.

AB devlet veya hükûmet başkanlarıyla bölge liderlerinin toplantısı ve çalışma öğle yemeğinin saat 13.05'te başlaması öngörülüyor; saat 13.40'ta ise Kıbrıs Cumhuriyeti, Avrupa Birliği ve bölgesel ortaklar adına basın açıklaması gerçekleştirilecek.

Güvenlik önlemleri

-------------

Polis, bu iki gün boyunca artırılmış güvenlik önlemlerinin uygulanacağını duyurdu. Önlemler kapsamında Lefkoşa, Larnaka ve Mağusa Kazalarında trafik düzenlemeleri ve kısıtlamalar hayata geçirilecek.

Polis ayrıca, gayriresmî konsey toplantısı nedeniyle iki günlük süre boyunca tüm Kıbrıs genelinde insansız hava araçlarının (drone) kullanımının yasak olduğunu bildirdi.

Öte yandan Arama Kurtarma Koordinasyon Merkezi, Polis ile koordineli olarak güvenlik gerekçesiyle 23 Nisan'da saat 16.00-23.00 saatleri arasında Agia Napa Marinası için NAVTEX uyarısı yayımladı.

KHA/NST/MHY/2026

Kıbrıs Haber Ajansı