Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, güven artırıcı önlemler, yöntem ve öz konusunda yeterli hazırlığın yapılmasının ve bugüne kadar sağlanan yakınlaşmaların dikkate alınmasının ardından Kıbrıs sorununa ilişkin yeni bir 5+1 toplantısı düzenleyeceğini açıkladı.

Guterres, Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides ve Kıbrıs Türk toplumu lideri Tufan Erhürman ile Lefkoşa Havalimanı'ndaki BM Koruma Bölgesi'nde yaptığı ortak görüşmenin ardından açıklamalarda bulundu. Her iki tarafın ve garantör güçlerin yeni bir 5+1 toplantısı düzenlenmesi konusunda mutabık olduğunu belirten Guterres, toplantının güven artırıcı önlemler, yöntem ve öz konusunda yeterli hazırlığın ardından yapılacağını söyledi. Guterres, “Sonuç alınmayan yeni 5+1 toplantıları istemiyorum” dedi. Toplantı için belirlenmiş bir takvim bulunmadığını da kaydetti.

Kıbrıs'ta çözüme ulaşılmasının yalnızca Kıbrıs halkının çıkarlarının ve barışının korunması için değil, giderek tehlikeli ölçüde istikrarsızlaşan bölgede istikrar unsuru olması bakımından da hayati önem taşıdığını vurguladı.

Guterres, iki liderin, kişisel temsilcisi Maria Angela Holguín ile ciddi biçimde çalışmayı sürdürme kararlılıklarını kendisine ilettiklerini söyledi.

“İleriye dönük yol hakkındaki görüşmelerimiz temelinde, bugüne kadar sağlanan yakınlaşmaları da dikkate alarak güven artırıcı önlemler, yöntem ve öz konusunda yeterli hazırlığın ardından yeni bir 5+1 toplantısı düzenlemeye karar verdim” diyen Guterres, toplantının başarıya ulaşması için iki taraf ve garantörlerle istişare içinde çalışacaklarını belirtti.

Uluslararası toplumun Kıbrıs sorununda önemli rolü bulunduğuna işaret eden Guterres, üç garantör ülke Yunanistan, Türkiye ve Birleşik Krallık'ın desteğinin sürmesine güvendiğini kaydetti.

Guterres, “Güvenin yeniden inşa edilmesi için tüm çabaların gösterilmesi gereken an budur” dedi. Tüm Kıbrıslıların günlük yaşamında fark yaratabilecek güven artırıcı önlemlerin belirlenmesi ve uygulanmasının önemine dikkat çekerek iki lidere bu yöndeki çabaları yoğunlaştırma çağrısında bulundu.

Kişisel temsilcisinin, BM'nin geçmiş çalışmalarını ve doğrudan Kıbrıslılardan dinlediklerini temel alarak taraflarla temaslarını sürdürdüğünü belirten Guterres, Kıbrıs ziyareti boyunca çok sayıda Kıbrıslıyı dinleme fırsatı bulduğunu söyledi.

“Kıbrıslıların mesajı açıktı. İlerleme istiyorlar. Liderlerinin uzlaşmaya varılması için son adımları atacak tavizleri vermesini istiyorlar. Bu adanın bölünmeyle değil, iş birliği, fırsat ve barışla tanımlandığı bir gelecek istiyorlar” ifadelerini kullanan Guterres, iki liderle ayrı ayrı ve birlikte yaptığı açık ve yapıcı görüşmelerde de aynı ruhun hâkim olduğunu belirtti.

BM'nin, Kıbrıslı Rumlar ile Kıbrıslı Türklerin kapsamlı ve kalıcı bir çözüme ulaşma çabalarına destek olmak için tutarlı biçimde çalıştığını kaydeden Guterres, 2017'de Cenevre ve Crans-Montana'da, 2019'da Berlin'de, 2021'de Cenevre'de, 2024 ve 2025'te ise New York ve Cenevre'de görüşmeler yapıldığını anımsattı. Kıbrıs halkının çözüm arayışına tam dayanışmasını göstermek için adaya gelmenin görevi olduğunu söyledi.

“Birleşmiş Milletler barışı dayatamaz” diyen Guterres, BM'nin ada ve daha geniş bölge açısından kritik olan bu dönemde Kıbrıs halkını desteklemeye tamamen bağlı olduğunu vurguladı.

Sahadaki duruma da değinen Guterres, BM Barış Gücü'nün hem ateşkes hattında hem de BM'nin belirlediği ateşkes çizgilerindeki görev ve yetkisine saygı gösterilmesi gerektiğini söyledi. BM Barış Gücü'nün altmış yılı aşkın süredir hassas bir ortamda sükûnet ve istikrarın korunmasına yardımcı olduğunu belirten Guterres, etkinliğinin sürmesinin tüm tarafların iş birliğine bağlı olduğunu kaydetti.

Kayıp Kişiler Komitesinin çalışmalarından ve tüm kayıp yakınlarının kaygılarına yanıt vermeye yönelik çabalardan etkilendiğini dile getiren Guterres, iki toplumlu teknik komitelerin siyasi süreç ile günlük yaşam arasındaki boşluğu kapatan ve pratik çözümler üreten çalışmalarını da övdü.

Yeni genişletilmiş toplantının sürecin yeniden başlamasına yönelik esaslı bir adım olup olmadığı, garantör güçlerin rolü ve toplantı için bir takvim bulunup bulunmadığı sorusuna yanıt veren Guterres, her iki taraf ve garantörlerin 5+1 toplantısına geçilmesi konusunda mutabık olduğunu yineledi. Ancak güven artırıcı önlemler, yöntem ve öz konusunda yeterli hazırlık gerektiğini belirterek, “Sonuç alınmayan yeni 5+1 toplantıları istemiyorum” dedi.

“Çözüme giden yolu açacak başarılı bir 5+1 toplantısı istiyorum” diyen Guterres, belirlenmiş bir son tarih olmadığını ve mümkün olduğunca hızlı ve etkili çalışacaklarını söyledi.

Eylül ayındaki düzenli BM toplantılarında yeni bir girişim beklenip beklenmediği sorulduğunda, Guterres üst düzey hafta için Kıbrıs konusunda bir toplantı planlanmadığını söyledi. "Şu anda, kararlı bir şekilde bir çözüme ulaşabilmek için Kıbrıs'taki iki tarafla ve garantörlerle ortak çalışmalarımıza yoğunlaşıyoruz" diye ekledi.

Kıbrıs sorununun çözümünün bölge açısından önemine ilişkin Guterres, bölgede birçok çatışmanın sürdüğünü ve çatışmaların genişleyebildiğinin görüldüğünü söyledi. Kıbrıs'ta çözümün, Kıbrıs halkının çıkarları ve barışının korunmasının yanı sıra giderek tehlikeli biçimde istikrarsızlaşan bölgede istikrar unsuru olması açısından hayati önem taşıdığını vurguladı.

Kıbrıs'ta çözüm konusunda başarılı bir sonucun bölgede önemli bir istikrar etkisi yaratacağını belirten Guterres, “Kıbrıs sorunlarına çözüm bulamazsa, büyük ölçüde alevler içinde olan bölgede gördüğümüz risklere karşı çok daha kırılgan hâle gelir” dedi.

Guterres'in basın toplantısının ardından Kıbrıs'tan ayrılması bekleniyordu.

KHA/TN/NST/MHY/2026

Kıbrıs Haber Ajansı