1974’teki istilanın ardından çalınarak yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarılan iki önemli Bizans ikonası Kıbrıs’a iade edildi.
Morphou Metropolitliğinin cuma günü yaptığı açıklamaya göre 14’üncü yüzyıl Paleologoslar dönemine ait eserler, İncil yazarları Matta ve Markos’u tasvir ediyor. Asinou’daki Panagia Forviotissa Bizans Kilisesine ait ikonalar, 1974 öncesinde Kyrenia’daki Kyrenia Metropolitliği merkezine taşınmış, daha sonra buradan çalınmıştı.
İkonaların Birleşik Krallık’ta bulunmasının ardından yasa dışı dolaşımları belgelendi ve Kıbrıs Kilisesinin eserler üzerindeki hakları resmen tanındı. Eserleri elinde bulunduran kişinin herhangi bir tazminat talep etmemesi sayesinde ikonalar Morphou Metropolitliğine bedelsiz teslim edildi.
Sürecin başarıya ulaşmasında, kültür varlıklarının iadesi konusunda uzmanlaşmış Bizans araştırmacısı ve Metropolitlik danışmanı Dr. Christodoulos Hadjichristodoulou ile sanat tarihçisi, Christie’s müzayede evinin eski İkonalar Bölümü Başkanı Maria Pafiti’nin çalışmaları belirleyici oldu.
Kıbrıs Kilisesi Sinodunun Kilise Mimarisi, Anıtlar ve Hristiyan Sanatı Komitesi Başkanı Neapolis Piskoposu Porphyrios da önemli rol oynadı. Avukat George Hadjipieris ise hukuki işlemleri yürüttü ve süreci koordine etti.
Metropolitlik; Eski Eserler Dairesine ve Müdürü Dr. Giorgos Georgiou’ya, Polis Genel Müdürü Themistos Arnaoutis’e, Interpol’e, ilahiyatçı ve ikona ressamı Giorgos Petrou’ya ve katkı sağlayan herkese teşekkür etti.
Açıklamada, iki ikonanın Bizans sanatının ve Kıbrıs’ın dinî ve kültürel mirasının değerli örnekleri olduğu vurgulandı. Panagia Forviotissa Kilisesinin Büyük Deisis kompozisyonuna ait havariler Petrus ve Pavlus ikonalarının da 2007’de New York’tan iade edildiği hatırlatıldı.
Aynı diziden Pantokrator İsa ikonası günümüze ulaşırken Meryem, Vaftizci Yahya, İncil yazarları Yuhanna ve Luka ikonalarını arama çalışmaları sürüyor.
Metropolitlik, 1974’teki olaylardan yarım yüzyılı aşkın süre sonra gerçekleşen iadenin yalnızca iki değerli sanat eserinin geri kazanılması anlamına gelmediğini; inancın, tarihin ve ortak hafızanın iki unsurunun yaratıldıkları, saygı gördükleri ve ait oldukları yere dönüşünü temsil ettiğini belirtti.
KHA/NST/2026
Kıbrıs Haber Ajansı