Avrupa Komisyonu, Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkelerin pazartesi günü aldığı onayın ardından tarımsal rezerv fonundan 56 milyon avrodan fazla kaynağın serbest bırakılacağını açıkladı. Bu kapsamda Kıbrıs’a 4,6 milyon avro destek sağlanacak.
Aynı karar çerçevesinde Portekiz’e 30 milyon avro, Romanya’ya 14,8 milyon avro, Hırvatistan’a 4,4 milyon avro ve Slovenya’ya 2,8 milyon avro aktarılacak.
Komisyon açıklamasına göre söz konusu kaynak, olumsuz iklim olayları nedeniyle ciddi zarar gören çiftçilere destek amacıyla kullanılacak. Kıbrıs’ta Mayıs 2025’ten itibaren etkili olan uzun süreli kuraklık ve aşırı sıcaklar, tarımsal üretimde önemli kayıplara ve hayvan yem maliyetlerinde artışa yol açtı.
Destek; meyve, sert kabuklu yemiş, bağ, zeytin ve tarla bitkileri üreticileri ile karma hayvancılık yapan çiftçilere yönlendirilecek. Ayrılan AB kaynağına ek olarak ulusal düzeyde, AB katkısının yüzde 200’üne kadar ek finansman sağlanabilecek.
2025 yılı ile 2026’nın ilk yarısında söz konusu ülkelerdeki çiftçilerin, olumsuz hava koşulları ve doğal afetler nedeniyle ciddi zarar ve ekonomik kayıplar yaşadığı belirtildi.
Portekiz’in, Ocak ve Şubat 2026’da etkili olan Kristin Fırtınası’ndan zarar gördüğü, yoğun yağış, kuvvetli rüzgâr ve sel nedeniyle tarım arazileri ile altyapının hasar aldığı ve tarımsal üretimde büyük kayıplar yaşandığı kaydedildi.
Romanya’da Haziran-Ağustos 2025 dönemindeki şiddetli kuraklık ve tekrarlayan sıcak hava dalgalarının ayçiçeği ve mısır üretimini düşürdüğü belirtildi. Kıbrıs’ta ise Mayıs 2025’ten itibaren süren kuraklık ve aşırı sıcakların büyük ürün kayıplarına ve yem maliyetlerinde artışa neden olduğu ifade edildi.
Hırvatistan’da 2025 ilkbahar ve yaz döneminde görülen don olayları, aşırı yağış ve kuraklığın meyve, bağ ve şeker pancarı gibi ürünlere zarar verdiği aktarılırken, Slovenya’da ilkbahar donlarının elma üretimini etkilediği bildirildi.
Kıbrıs’ta destek kapsamına alınan sektörler arasında narenciye, muz, incir, nar, dikenli incir, bağcılık, zeytinyağı ve sofralık zeytin üretimi, tahıllar, yem bitkileri, arıcılık ile büyükbaş, koyun ve keçi yetiştiriciliği yer alıyor.
Portekiz’de tarla bitkileri, zeytinyağı ve sofralık zeytin, meyve-sebze, şarapçılık ve hayvancılık; Hırvatistan’da erik, fındık, bağcılık, yonca ve şeker pancarı; Romanya’da ayçiçeği ve mısır; Slovenya’da ise elma üretimi destek kapsamına dâhil edildi.
Ulusal makamların destek ödemelerini çiftçilere hızlı şekilde ulaştırması gerektiği belirtilirken, yardımların en geç 28 Şubat 2027’ye kadar dağıtılması gerekiyor.
Üye devletlerin bugünkü onayının ardından Avrupa Komisyonunun öneriyi resmî olarak kabul edeceği, daha sonra Avrupa Birliği Resmî Gazetesi’nde yayımlanacağı ve yayımlandığı günün ertesi günü yürürlüğe gireceği açıklandı.
Etkilenen ülkelerin, alınan önlemlerin uygulanmasına ilişkin ayrıntıları gecikmeden Avrupa Komisyonuna bildirmesi gerekiyor. Buna bireysel yardım ödemelerinin belirlenmesinde kullanılacak kriterler, önlemlerin beklenen etkisi, aylık ödeme tahminleri ve sağlanacak ek ulusal destek düzeyi de dâhil olacak.
Bildirimlerde ayrıca rekabetin bozulmasını ve aşırı tazminatı önlemek amacıyla alınan tedbirlere de yer verilmesi isteniyor.
KHA/EK/NST/2026
Kıbrıs Haber Ajansı