Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides, Mısır Cumhurbaşkanı Abdel Fattah el-Sisi ve Yunanistan Başbakanı Kyriakos Mitsotakis, salı günü El Alamein’de düzenlenen gayriresmî üçlü zirvede bir araya geldi. Enerji, güvenlik ve bölgesel meselelerin masaya yatırıldığı toplantıda liderler, ülkeleri arasındaki stratejik iş birliğinin Doğu Akdeniz’deki istikrar ve güvenliğin korunmasındaki kilit rolünü bir kez daha vurguladı.

Toplantının ardından açıklamalarda bulunan Cumhurbaşkanı Christodoulides, üçlü zirveyi “biçimsel olarak gayriresmî ancak içerik açısından stratejik” olarak nitelendirdi. Kronos gaz sahasına ilişkin alınan Nihai Yatırım Kararı’nın önemine işaret eden Cumhurbaşkanı Christodoulides, bu adımın Kıbrıs’ın Mısır altyapısı üzerinden Avrupa’ya doğal gaz ihraç edeceği yeni bir döneme geçişi simgelediğini belirtti.

Mısır Cumhurbaşkanı el-Sisi, Mısır-Yunanistan elektrik enterkonneksiyonu ile Kıbrıs doğal gazının Mısır altyapısına taşınarak Avrupa pazarlarına yeniden ihraç edilmesi perspektifi üzerinde durdu. El-Sisi ayrıca bölgesel sınamaların aşılmasında savunma ve güvenlik iş birliğinin önemini vurguladı.

Yunanistan Başbakanı Kyriakos Mitsotakis ise Yunanistan’ın elektrik enterkonneksiyonuna verdiği desteği yineledi ve Kıbrıs doğal gazının Mısır üzerinden Avrupa’ya ulaştırılması imkânlarına değindi.

Üç lider; Gazze, Suriye, Lübnan ve Libya’daki gelişmeleri de ele alarak İki Devletli Çözüme ve uluslararası hukuka olan bağlılıklarını yineledi.

Cumhurbaşkanı Christodoulides: "Üçlü iş birliği stratejik derinlik kazandı"

------------------------------------------

Davet ve misafirperverliği için Cumhurbaşkanı el-Sisi’ye teşekkür eden Cumhurbaşkanı Christodoulides, on yılı aşkın süredir devam eden üçlü iş birliğinin karşılıklı güven ve ortak hedeflere dayandığını, böylece “stratejik bir derinlik” kazandığını söyledi.

İş birliğinin istikrar, bağlantısallık, güvenlik ve geniş bölgede iş birliği olmak üzere dört temel sütuna dayandığını belirten Cumhurbaşkanı Christodoulides; Savunma Bakanlarının altıncı üçlü toplantısının iki haftadan kısa bir süre içinde Kahire’de, Dışişleri Bakanlarının ise eylül ayı sonunda New York’ta bir araya geleceğini kaydetti. Cumhurbaşkanı ayrıca 11. Üçlü Zirve’ye Kıbrıs’ta ev sahipliği yapmayı beklediğini dile getirdi.

Kıbrıs MEB’indeki Kronos gaz sahasına yönelik Nihai Yatırım Kararı’na değinen Cumhurbaşkanı Christodoulides, bu kararın “Kıbrıs’ın Mısır altyapısı üzerinden kıta Avrupası’na doğal gaz ihraç ettiği bir döneme geçişini tescillediğini” söyledi.

Enerji sektöründeki üçlü iş birliğinin önemine işaret eden Christodoulides, “Doğu Akdeniz, Avrupa için güvenilir bir alternatif enerji koridoru hâline gelebilir” dedi.

Bölgesel gelişmelere ilişkin olarak çatışmaların sona erdiği, gerilimin düştüğü ve anlaşmazlıkların barışçıl yollarla çözüldüğü huzurlu bir Doğu Akdeniz ve genişletilmiş Orta Doğu hedeflediklerini belirten Cumhurbaşkanı; Gazze konusunda İki Devletli Çözüme olan desteğini ve Filistinlilerin zorla yerinden edilmesine karşı olduklarını yineledi. Kıbrıs’tan açılan deniz insani yardım koridorunun, Mısır ve Ürdün üzerinden geçen kara yollarını tamamlayıcı nitelikte olduğunu ekledi.

Lübnan’ın egemenliği ve toprak bütünlüğü ile Suriye’nin birliğine ve uluslararası hukuk temelli iyi komşuluk ilişkilerine destek verdiklerini belirten Cumhurbaşkanı Christodoulides, üç deniz devleti olarak Kıbrıs, Yunanistan ve Mısır’ın seyrüsefer serbestisi ve güvenliğini, deniz ticaret yollarını ve enerji altyapısını stratejik bir öncelik olarak gördüğünü vurguladı.

Mısır’ın bölgesel ve Avrupa güvenliği açısından taşıdığı kilit role işaret eden Cumhurbaşkanı Christodoulides, Kıbrıs sorununun çözüm çabalarına verdiği daimi destekten dolayı Cumhurbaşkanı el-Sisi’ye teşekkür etti. Kıbrıs’ın AB Konseyi Dönem Başkanlığı sırasında AB-Orta Doğu ilişkilerini en öncelikli gündem maddesi yaptıklarını da hatırlattı.

Cumhurbaşkanlığı tarafından X platformunda yapılan paylaşımda; enerji, ekonomi ve güvenliğin bölgesel ve uluslararası gelişmelerle birlikte gündemin ilk sıralarında yer aldığı, üç liderin Doğu Akdeniz ve bölge genelinde istikrar, güvenlik ve kalkınmayı güçlendirmede bu üçlü çerçevenin önemini bir kez daha teyit ettiği bildirildi.

el-Sisi: "Mısır-Yunanistan elektrik hattı gerçek bir dönüm noktası"

-------------------------------

Cumhurbaşkanı el-Sisi, Kıbrıs-Yunanistan-Mısır iş birliğini karşılıklı saygı, ortak fayda ve uluslararası hukuka dayalı stratejik bir bölgesel iş birliği modeli olarak niteledi.

Konuşmasının merkezinde enerjiye yer veren el-Sisi, Mısır-Yunanistan elektrik enterkonneksiyonunu bölgesel enerji entegrasyonu için “gerçek bir dönüm noktası” olarak tanımladı. Kıbrıs gazının Mısır altyapısına taşınması ve Avrupa pazarlarına yeniden ihraç edilmesi planlarına da değindi.

Bölgesel sınamalarla mücadelede savunma ve güvenlik koordinasyonunun önemine dikkat çeken el-Sisi, ekonomik ve yatırım iş birliğini ilerletmek için yeni fırsatların bulunduğunu kaydetti.

Gazze konusunda Filistinlilerin tehcir edilmesini ve “Filistin topraklarının demografik yapısının değiştirilmesini” kesin bir dille reddeden el-Sisi; Şarm el-Şeyh ateşkesinin eksiksiz uygulanması ve insani yardımların engelsiz ulaştırılması çağrısında bulundu. Başkenti Doğu Kudüs olan 4 Haziran 1967 sınırlarında bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasına olan desteğini yineledi.

Libya’da yabancı güçlerin, savaşçıların ve paralı askerlerin çekilmesini ve Libya öncülüğünde bir siyasî süreç ile seçimleri desteklediklerini belirten el-Sisi; Suriye’nin birliği ve toprak bütünlüğünün korunması gerektiğini, Sudan ve Afrika Boynuzu’nda ise gerilimin düşürülmesi ve siyasî çözümler üretilmesi gerektiğini vurguladı.

Mitsotakis: "Üçlü iş birliği bir istikrar modeli"

-------------------------------

Yunanistan Başbakanı Mitsotakis, görüşmeyi gayriresmî ancak son derece verimli ve geçen yıl Kahire’de yapılan başarılı 10. zirvenin devamı olarak nitelendirdi. Üçlü iş birliğinin “Doğu Akdeniz’de istikrar ve refah lehine bir model” olduğunu belirten Mitsotakis, “Bu ortaklık hiçbir ülkeye karşı yönelmemiştir” dedi.

Enerji alanında Yunanistan’ın elektrik enterkonneksiyonuna tam destek verdiğini yineleyen Mitsotakis, Kıbrıs gazının ihracat olanaklarına ilişkin olarak şunları söyledi: “Kıbrıs’ta üretilen gaz Mısır’a taşınacak, oradaki altyapı kullanılarak sıvılaştırılacak ve Dedeağaç/Alexandroupolis üzerinden güneydoğu ve orta Avrupa ülkelerinin ihtiyaçlarını karşılamak üzere Avrupa’ya dönebilecektir.” Mitsotakis bu yapıyı “örnek bir enerji iş birliği” olarak nitelendirdi.

Gazze’de İki Devletli Çözüm temelinde adil bir barışa destek verdiklerini belirten Mitsotakis; insani yardımların engelsiz ulaştırılması ve Hamas’ın silahsızlandırılması gerektiğini vurguladı. Lübnan’ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne, Libya’da ise BM öncülüğündeki bir siyasî süreçle yapılacak serbest seçimlere ve ülkenin birliğine Yunanistan’ın desteğini teyit etti.

Kıbrıs sorununa ilişkin olarak BM çerçevesinde ve Güvenlik Konseyi kararları doğrultusunda adil ve sürdürülebilir bir çözüme, müzakerelerin yeniden başlamasına tam destek verdiklerini ifade etti.

Seyrüsefer serbestisi ile deniz hukukuna ve uluslararası hukuka saygının önemine dikkat çeken Mitsotakis, deniz yetki alanlarının diyalog yoluyla sınırlandırılması gerektiğini belirterek Yunanistan ile Mısır arasındaki kısmi deniz yetki alanı sınırlandırma anlaşmasını örnek gösterdi.

Mitsotakis, “Hem Doğu Akdeniz’de hem de Ege’de genel yaklaşımımız geçmişte böyleydi, bugün böyledir ve gelecekte de böyle kalacaktır. Yunanistan kimseyi tehdit etmemekte, her zaman uluslararası hukuk temelinde işleyen iyi komşuluk ilişkileri yoluyla istikrar aramaktadır” dedi.

Mitsotakis sözlerini tamamlarken, güçlü bir AB-Mısır ilişkisinin ortak komşuluk coğrafyasının istikrar ve refahına yapılan bir yatırım olduğunu belirterek, Kıbrıs-Yunanistan-Mısır üçlüsünü “istikrarlı bir refah ve güvenlik ekseni” olarak tanımladı.

KHA/NST/MHY/2026

Kıbrıs Haber Ajansı